De wolk hangt boven Nederland

Cloud computing

Waar de maan opkomt, komen de gamers online En daarom is flexibele data-opslag nodig Nederland is een internationale haven voor cloud computing vanwege de geografische ligging en de AMS-IX

Deuren met pasjes, met thermoscans, met een bewaker. Deuren naar liften en deuren met pantserglas. Dan: computers, zwart, met nerveus flikkerende led-lampjes, kilometers aan bedrading. Honderden manshoge computers, rij na rij, gekoeld vanuit vloerroosters.

Hoeveel het er zijn? „Daarover doen we geen uitspraken”, zegt de Amerikaan Jonathan Wisler met een glimlach. We lopen door het serverpark van de Amerikaanse hosting provider Softlayer, in een gebouw aan de rand van Amsterdam. De architectuur is zo anoniem dat slaperige werknemers soms aan de voordeur voorbij lopen.

Alles voor de veiligheid: ‘Cloud computing’ is afhankelijk van dit soort plekken. Als een consument iets ‘in de cloud’ opslaat (in plaats van op de eigen harde schijf) dan verhuist de digitale informatie naar dit soort computercentra, die onderling met elkaar in contact staan via een wereldwijd netwerk aan glasvezelkabels.

We bezoeken Softlayer om meer te leren over de positie van Nederland als internationale schakel in dat systeem. Opvallend is namelijk dat Softlayer niet de enige buitenlandse partij is die in Nederland clouddiensten faciliteert. Telecity zit hier, een Brits bedrijf, en Equinix, Amerikaans. En dat is naast grote Nederlandse partijen als het Rotterdamse i3D.net en Leaseweb uit Haarlem. Allemaal partijen met soortgelijke, immense serverruimtes, die een vermogen aan investeringen vragen.

En allemaal met diensten waar gamebedrijven gretig op intekenen. Tot voor kort huurden zij voor hun online activiteiten eigen, lokale servers, waarop het spel werd ‘gehost’. Dat had nadelen: de dure capaciteit moest afgestemd zijn op de piekbelasting (als veel spelers tegelijk gamen) en als spelers op een te grote afstand van de server inlogden, traden vertragingen op – ‘lagging’ – van microseconden, die een schietspel behoorlijk kunnen verpesten.

De opslagcapaciteit reist mee

Cloud computing biedt daar sinds kort een oplossing voor, door capaciteit aan te bieden die automatisch meeschaalt met de online vraag in een bepaald gebied. „Wij hebben nog twaalf van dit soort serverparken, wereldwijd”, legt Wisler uit, terwijl we de volgende strakke linie computers inspecteren. „Dit is ons Europese park, en een identiek park staat in Singapore, naast de elf die we al in de VS hadden staan. Die wereldwijde schaal stelt ons in staat om ‘de maan te volgen’. De pieken van online gamen vallen min of meer gelijk met het opkomen van de maan, als mensen thuiskomen van hun werk. Wij passen de capaciteit van het serverpark daarop aan: informatie die op dat moment niet nodig is, verplaatsen we binnen ons netwerk naar een plek waar iedereen slaapt, zeg aan de oostkust van de VS. En slaapt Nederland, dan is het andersom en staat hier de informatie die in de VS niet actief wordt gebruikt.”

Opvallend is de positie van Amsterdam in dit verhaal. De ‘Europese poot’ van Softlayer had overal gebouwd kunnen worden, maar Nederland was favoriet voor de Amerikanen. Nederland bouwde het AMS-IX en werd daardoor een internationaal knooppunt voor cloudgaming.

„De invloed van de Amsterdam Internet Exchange mag niet worden onderschat”, zegt Theo Loth van de Nederlandse tak van Eurocloud, een kennisnetwerk van cloud-aanbieders, adviseurs en gebruikers in Europese landen. ‘AMS-IX’ is een belangrijke knoop in het internationale glasvezelnetwerk die voor het internet nodig is.

„Naast Rotterdam en Schiphol is dat nu de grootste motor van de Nederlandse economie. Tel dat op bij een aantrekkelijk belastingtarief, een goede wetgevingsstructuur en de mogelijkheid goed geschoold ICT-personeel te werven, en je begrijpt dat Nederland een interessante vestigingsplaats is voor dit soort bedrijven.”

Nederland ligt ideaal

Dat, plus de geografische positie van Nederland, zegt Stijn Koster van de Rotterdamse aanbieder i3D.net. Zijn klantennetwerk bestaat uit grote gamesbedrijven als EA Games en Ubisoft: grote online spellen als Medal of Honor: Warfighter worden wereldwijd op zijn servers gespeeld. „Ierland zit ook goed op het glasvezelnet en heeft een aantrekkelijk belastingsysteem. Voor zakelijke transacties is dat bijvoorbeeld een prima locatie. Maar voor gaming zit Ierland te veel aan de rand van Europa en krijg je door de fysieke afstand lagging (vertraging, red.) als een Pool en een Fransman online tegen elkaar spelen. Nederland ligt daarvoor geografisch gezien toch het beste.”