Analyse Voor Russen was Cyprus een soort Zwitserland. Nu halen ze snel hun geld weg

Correspondent Rusland

Tientallen kleinere banken in Rusland bestaan bij de gratie van transacties naar Cyprus en andere landen die geen vragen stellen over de herkomst van het geld. En dan zijn er nog de illegale Russische bankjes zonder gebouw of licentie, die hetzelfde voor je kunnen doen vanaf hun laptop, na een vertrouwelijke ontmoeting in de stad.

Katja (36) uit Moskou (niet haar echte naam) is zo’n illegale bank. Jaaromzet: tegen de 40 miljoen euro. Haar commissie is laag. Bovendien blijft de Russische fiscus, die veel meer procenten opeist, erbuiten.

Zaterdag, toen ze hoorde dat Cyprus alle rekeningen had geblokkeerd, had ze ruim een half miljoen euro van twintig cliënten staan op drie Cypriotische rekeningen. Daarover moeten de klanten nu mogelijk 9,9 procent belasting gaan betalen. Als Katja hun geld überhaupt nog wegkrijgt. Ze is het hele weekend plat gebeld. „Iedereen is aan het schelden. Diefstal, noemen ze het. De reputatie van Cyprus is voor jaren beschadigd.”

Vreemd is het niet dat Russen hun geld liever over de grens bewaren. Sinds Rusland een kapitalistische economie is, verdampte Russisch spaargeld tweemaal; tijdens de hyperinflatie van 1992 en de roebelcrisis van 1998. Cyprus afficheerde zich met succes als land waar geld veilig bewaard kan worden, zonder dat er wordt gezeurd over de herkomst. Katja: „Het was een soort Zwitserland. Maar nu stort het in. Alle Russen gaan hun geld weghalen.”

Door de geruchten over een aankomend bankroet werd ze wel wat voorzichtiger. „Ik liet het bedrag niet meer te hoog oplopen. Toen het nog rustig was, stond er wel eens 3 miljoen euro tijdens feestdagen.” Toch rekende ze op nog een noodlening uit Europa. Nu dreigt ze zeker 50.000 euro van haar klanten te verliezen. Dat is overigens hun eigen risico.

Cyprus eert Russen

Veel Russische ondernemers laten hun financiën via Cyprus lopen. Aluminiummiljardair Oleg Deripaska verhuisde in 1997 zijn aandelenpakket ter waarde van toen ruim 3 miljard euro naar Cyprus. Nikkelmagnaat Vladimir Potanin kreeg in 2010 het Gouden Olijftak-staatsdiploma van president Christofias van Cyprus, en in 2012 de gouden orde van de Apostel Paulus, voor zijn bijdrage aan de betrekkingen tussen Cyprus en Rusland. Zijn holding Prof-Media is in Cyprus gevestigd. En hij schonk ruimhartig aan de kerk.

Volgens schattingen staat er tussen de 8 en 35 miljard euro aan Russisch geld in Cyprus. Van de financieel directeur van een superrijke ondernemer hoorde Katja dat hij sinds dit weekend niet meer bij zijn 30 miljoen euro in Cyprus kan. Als de heffing doorgaat, verliest hij 3 miljoen. „Hij is boos, natuurlijk.”

Moskou verstrekte Cyprus eerder al een noodlening, en overweegt dat nu opnieuw. Mogelijke voorwaarde: de rekeninghouders moeten zich bekendmaken. Katja maakt zich geen zorgen: de rekeningen die zij beheert staan op naam van daklozen.

Vandaag gaat ze proberen het geld per internetbankieren alvast in te boeken voor een verhuizing, eerst naar haar rekeningen in de Baltische staten. Het nadeel daar: de directeuren zijn meestal Russen. En Russen zijn niet te vertrouwen, is de ervaring van Katja.