Wie mag Anand uitdagen? Carlsen heeft de beste papieren

Acht topspelers die twee keer tegen elkaar uitkomen is een ideale formule om de uitdager van de wereldkampioen Anand aan te wijzen.

Na drie ronden staat de Armeniër Levon Aronian bovenaan in het kandidatentoernooi dat in Londen wordt gespeeld om uit te maken wie in november een match om het schaakwereldkampioenschap mag spelen tegen Anand. Zaterdag won Aronian van Boris Gelfand, die in een venijnig valletje trapte, en gisteren versloeg hij Vasili Ivantsjoek.

Ivantsjoek heeft een teer zenuwgestel en in Londen lijkt hij al meteen de kluts kwijt, want twee keer verloor hij doordat hij in de laatste fase minder seconden aan bedenktijd over had dan zetten die hij nog moest doen. Dat is geen gewone tijdnood meer, dat is zelfmoord.

Achter Aronian volgen Magnus Carlsen en Peter Svidler, die beiden een keer wonnen en twee remises speelden.

Aronian, Carlsen en oud wereldkampioen Vladimir Kramnik zijn de grote drie van dit toernooi, en de grootste is Carlsen. Hij is eerste op de wereldranglijst met een rating die nog nooit eerder is bereikt en de afgelopen jaren heeft hij bijna alle toernooien gewonnen waarin hij speelde.

Carlsen heeft in het verleden een paar keer niet mee willen doen aan de strijd om het wereldkampioenschap, omdat de manier waarop die werd georganiseerd te veel ruimte liet aan het toeval. Dat kan deze keer niet worden gezegd. Acht topspelers die twee keer tegen elkaar uitkomen is een ideale formule om de uitdager van de wereldkampioen aan te wijzen. Dat in dit gezelschap bijvoorbeeld Peter Svidler, die zes keer kampioen van Rusland was, niet als een echte kanshebber maar als een gevaarlijke outsider wordt beschouwd, geeft de kracht van het veld aan.

Carlsen is vaak een wat trage starter en wat dat betreft heeft hij het in Londen niet slecht gedaan, ook al staat hij niet bovenaan. Zijn twee remises waren tegen zijn belangrijkste concurrenten, Aronian en Kramnik, en gisteren versloeg hij Gelfand op een manier die zijn handelsmerk is geworden. In een ongeveer gelijke stelling bleef Carlsen voortdurend problemen stellen. Op een gegeven moment miste Gelfand een duidelijke weg naar remise en ook later had hij de partij misschien nog kunnen houden, maar ten slotte verloor hij in het eindspel. Zo gaat dat als je door een hogere macht steeds onder druk wordt gezet.

Engelsen merkten op dat dit kandidatentoernooi wordt gespeeld tussen Red Nose Day – een groot gebeuren daar – en April Fool’s Day, maar dat maakt het beslist nog geen grapje. Het is het belangrijkste toernooi sinds er in 2007 in Mexico om het wereldkampioenschap werd gevochten.

Aronian-Gelfand, tweede ronde.

Wit had steeds iets beter gestaan, maar niet genoeg om te winnen. Zwarts laatste zet 25...Ta8-c8 gaf Aronian de kans om een trucje uit te voeren waarop hij al lang had zitten loeren. 26. Lh6+ Kg8 Een treurige zet, maar er is niets anders. Hij moet met zijn koning de gevangenis in, omdat 26...Kxh6 27. Pxf7+ of 26...Kf6 27. Lg5+ nog sneller zou verliezen. 27. Txc8 Lxc8 28. Pc6 Nu staat wit gewonnen. 28...Lf6 29. b5 Ld7 30. g4 g5 31. h4 gxh4 32. g5 Lxc6 33. bxc6 Ld8 34. Kg2 Lc7 35. Kh3 Zwart gaf op.