Ware vrienden staan erop dat Israël zijn koers wijzigt

Obama gaat deze week naar Israël. Tel Aviv moet eindelijk eens echt werk maken van twee staten, betoogt Alon Liel die Nederland bedankt voor het apart etiketteren van producten uit Israëlische nederzettingen.

Afgelopen week werd bekend dat de Nederlandse regering supermarkten heeft geïnstrueerd om producten afkomstig uit Israëlische nederzettingen niet als ‘made in Israel’ te etiketteren en dergelijke etiketten te vervangen door de correcte oorsprongaanduiding ‘Product from Israeli settlement’. Ik wil de Nederlandse regering voor deze betekenisvolle en belangrijke stap graag danken.

Enkele woorden over mijn persoonlijke en professionele achtergrond. Ik ben in Israël geboren, diende als officier in het Israëlische leger en vocht in Israëls oorlogen. Ik heb bijna dertig jaar van mijn leven in dienst gesteld van de Israëlische diplomatie. Zo heb ik onder meer de functies van Israëlisch ambassadeur in Zuid-Afrika en van directeur-generaal van het Israëlische ministerie van Buitenlandse Zaken bekleed.

In al die jaren heeft mijn land vergaande controle uitgeoefend over de levens van miljoenen Palestijnse burgers. Ik behoorde tot de top van het ambtelijk apparaat dat deze controle heeft uitgevoerd en toegelicht aan de wereld.

Met elk decennium dat verstreek, groef het nederzettingenproject zich dieper in en bracht aldus ernstige schade toe aan de fundamentele rechten van de Palestijnse bevolking en aan de vooruitzichten op vrede. Bovendien ondermijnde dit project steeds ernstiger het democratisch karakter van Israël, het land dat ik liefheb en met toewijding heb gediend.

Sinds ik veertig jaar geleden bij de overheid in dienst trad, heb ik in het denkbeeld van een tweestatenoplossing geloofd. De bezette gebieden dienden in onze ogen als wisselgeld voor vrede.

Met de tijd groeide het aantal kolonisten almaar sneller en begon de tweestatenoplossing uit het zicht te raken. Het scenario van één gezamenlijke staat tussen de Jordaan en de Middellandse Zee dringt zich steeds meer op als de enige optie.

Voor mij is dat altijd een nachtmerrie geweest. De generatie van mijn ouders heeft Israël niet als Joods-Palestijnse binationale staat willen opbouwen. Zo’n binationale staat zou uitmonden in twee bevolkingsgroepen met twee verschillende rechtsposities. Als iemand die de apartheid in Zuid-Afrika met eigen ogen heeft gezien, keer ik mij op morele gronden tegen dat vooruitzicht. Deze ontwikkeling bedreigt de ziel van mijn land.

Als Israëliër die zijn land tientallen jaren als soldaat en diplomaat heeft gediend, roep ik de internationale gemeenschap met klem op erop te staan dat de grenzen van vóór 1967 de basis zijn voor elke Israëlisch-Palestijnse overeenkomst.

Israël dient de Palestijnen in staat te stellen voor hun zaken volledige verantwoordelijkheid te nemen. Het is bij machte zijn eigen veiligheid te waarborgen. Maar Israël kan niet zorg dragen voor 2,5 miljoen Palestijnen, die op de westelijke Jordaanoever leven. De enige manier om het Joodse en democratische karakter van Israël te bewaren en totale apartheid te voorkomen, is om Israël van de Westelijke Jordaanoever en Oost-Jeruzalem te scheiden.

Intussen mogen de nederzettingen niet gedoogd, genormaliseerd en gelegitimeerd worden. Dit voert mij terug naar maatregelen inzake de etikettering van nederzettingenproducten, zoals de Nederlandse regering die aangekondigd heeft. Sommige tegenstanders diskwalificeren deze maatregelen als symbolisch en dus irrelevant. Daar ben ik het absoluut niet mee eens.

Naast de bescherming van rechten van Europese consumenten is de ware betekenis van deze maatregelen politiek van aard: zij markeren de grenzen van vóór 1967 en verlenen geloofwaardigheid aan het engagement van de internationale gemeenschap voor de tweestatenoplossing. Sterker, dergelijke maatregelen blazen de tweestatenoplossing nieuw leven in. Volgens Robert Serry, speciaal VN-gezant voor het Midden-Oosten, ligt die oplossing inmiddels aan de beademing.

Ware vrienden van Israël begrijpen dat Israël zonder de tweestatenoplossing geen democratische toekomst heeft. Zij onderkennen dat Israëls nederzettingenbeleid die oplossing onmogelijk maakt. Ware vrienden hekelen publiekelijk dat de Israëlische regering in dit beleid volhardt en staan erop dat zij haar koers wijzigt.

Israëliërs die het existentiële belang van de tweestatenoplossing onderkennen, danken onze vrienden juist voor maatregelen die deze oplossing overeind houden. Bedankt, premier Rutte en minister van Buitenlandse Zaken Timmermans.

Alon Liel was directeur-generaal van het Israëlische ministerie van Buitenlandse Zaken en Israëlisch ambassadeur in Zuid-Afrika.