Toezichthouder faalde bij de controle op JP Morgan

Een rapport van een Amerikaanse Senaatscommissie over JP Morgan hekelt de bank terecht wegens het verlies van 6,2 miljard dollar van vorig jaar. Maar het werpt verder weinig licht op de zaak: de bank, die onder leiding staat van Jamie Dimon, had al veel fouten toegegeven. Wat wél duidelijk is geworden uit het onderzoek van de Permanente Subcommissie is dat de voornaamste toezichthouder op JP Morgan, Office of the Comptroller of the Currency (OCC), heeft geklungeld.

Dat is geen reden om JP Morgan vrij te spreken. Het Chief Investment Office (CIO) van de bank heeft gebruik gemaakt van gebrekkige modellen en verouderde technologie, had mandaten die met elkaar in tegenspraak waren en leed aan een betreurenswaardig gebrek aan controlemechanismen.

Het rapport beweert dat JP Morgan het OCC regelmatig heeft misleid. Daar schuilt ongetwijfeld enige waarheid in – banken geven zelfs in goede tijden niet graag details prijs over hun handelsposities. En het is verdacht als je er dagen of langer over doet om de gevraagde informatie bij de toezichthouder te krijgen.

Maar een deel van de beweringen van de subcommissie lijkt eerder te wortelen in de wens om de politieke bühne te bespelen dan in een onpartijdige opstelling. Het maakt een nodeloos barse indruk om hoge functionarissen van JP Morgan ervan te betichten de OCC met een kluitje in het riet te hebben gestuurd, als tegelijkertijd wordt beschreven hoe het topmanagement niet volledig op de hoogte werd gesteld door de handelaren van de CIO en de risicomanagers.

De toezichthouder komt daarentegen over als bedroevend onbeholpen. Die drong niet aan op meer informatie over de portefeuille met gestructureerde financiële producten, totdat de bank zelf op mogelijke problemen wees. Zelfs nadat begin vorig jaar de nodige details aan de OCC waren verstrekt, werden herhaalde schendingen van de risicobepalingen genegeerd die in de rapporten van de bank werden genoemd. De subcommissie stelt „geen aanwijzingen te hebben gevonden dat de OCC de risicorapporten heeft nagekeken, de gegevens over de schendingen heeft geanalyseerd of vragen heeft gesteld over de handelsgegevens”.

Nadat de verliezen vorig jaar april aan het licht kwamen, klampte de OCC zich vast aan de antwoorden van de bank op zijn aanvankelijke vragen, om „de zaak vervolgens te laten vallen, in plaats van de handelsactiviteiten te onderzoeken”. Het is één ding als een toezichthouder beweert dat een bank de zaak traineert of dat hij zich te veel op de firma moet verlaten voor een onafhankelijk oordeel. Maar hier lijkt de OCC het toezicht aan JP Morgan zelf te hebben uitbesteed – wat riekt naar plichtsverzuim.

Verbazingwekkend genoeg heeft Ina Drew, het vroegere hoofd van het Chief Investment Office van JP Morgan, geklaagd dat de OCC zich „overdreven opdringerig” gedroeg. Was dat maar het geval geweest...

Breakingviews is een dagelijks financieel commentaar uit het buitenland. Vertaling Menno Grootveld.