Onrust onder spaarders op Cyprus

Het steunpakket voor de financiële sector in Cyprus heeft tot grote onrust geleid onder de bevolking van het eiland. Ook internationaal is verontrust gereageerd op het plan, waarbij voor het eerst sinds de start van de financiële crisis spaarders moeten meebetalen aan de redding van banken. Om de onrust de kop in te drukken probeert president Nikos Anastasiades vandaag het plan nog aan te passen om zo kleine spaarders te ontzien.

Volgens het steunplan dat in de nacht van vrijdag op zaterdag werd uitonderhandeld, moeten rekeninghouders met een spaartegoed tot 100.000 euro een eenmalige heffing afdragen van 6,75 procent op hun spaartegoed. Zij krijgen daar aandelen in de bank voor terug. Voor spaarders met meer dan 100.000 euro bedraagt die belasting 9,9 procent. Of zij ook gecompenseerd worden is nog onduidelijk. Het betreft hier met name Russische spaarders. De Russische premier Poetin kraakte het plan, dat hij „oneerlijk, onprofessioneel en gevaarlijk” noemde.

De heffing op spaargeld moet een bedrag van ruim 5,8 miljard euro opleveren. Daarnaast krijgt het eiland een steunpakket van ruim 10 miljard euro om de financiële sector te herfinancieren. De banken op het eiland zijn vorig jaar hard getroffen door verliezen op leningen aan Griekenland. Verder moet een verhoging van de winstbelasting voor bedrijven nog eens ruim 1 miljard euro opleveren.

Binnen het Cypriotische parlement bestaan grote bezwaren tegen de belasting op spaargeld. Vooral kleine spaarders zouden veel te hard worden getroffen. Anastasiades, die de voor zondag geplande stemming over het plan uitstelde, probeert vandaag de plannen zo aan te passen dat het parlement alsnog akkoord wil gaan. Een stemming zou uiterlijk vanavond moeten plaatsvinden, omdat morgen de banken in Cyprus weer open gaan.

Uit vrees voor een bankrun, zijn alle banken op Cyprus bij de start van de onderhandelingen afgelopen vrijdagmiddag gesloten. Dat gebeurde na een oekaze van de Cypriotische centrale bank. In het weekend konden bij geldautomaten alleen kleine bedragen worden opgenomen. Ook vandaag zijn alle banken dicht.

Volgens de meest recente berekeningen van het Internationaal Monetair Fonds staat er voor ruim 70 miljard euro aan spaargeld op Cypriotische banken. Bijna de helft daarvan is van buitenlandse spaarders. De Cypriotische financiële sector is met een omvang van ongeveer 150 miljard euro bijna negen keer zo groot als de economie van het eiland. Het bruto binnenlands product van Cyprus bedroeg in 2012 17,9 miljard euro.

Beleggers vreesden dat de maatregelen zouden leiden tot paniek in andere landen. De euro daalde vanochtend ten opzichte van de dollar. Maar op de financiële markten bleef het relatief rustig. De rente op Spaanse en Italiaanse obligaties was vlak voor het middaguur met tien basispunten gestegen. En de grote Europese aandelenindices stonden op verliezen van 1 tot 2 procent. Maar in vergelijking met eerdere crises rond Griekenland vielen de eerste verliezen mee.

In het nieuws: pagina 4-5