‘Burgerwacht’ treurig en komisch

Burgerwacht, door Toneelgroep Maastricht: Gezien: 16/3, Bordenhal Maastricht. t/m 14/4. Inl. toneelgroepmaastricht.nl

Wat te doen als de jeugd ontspoort, de regering faalt en de politie bang is? In de pessimistische komedie Neighbourhood Watch (2011) van de Britse schrijver Alan Ayckbourn proberen bange burgers het heft in eigen handen te nemen.

Regisseur en vertaler Jeroen van den Berg laat de ondernemende burgers in ‘Residentie Bosrijk’ wonen. Ze zijn panisch voor een groep jongeren, die „strak van de wapens” staat en in een nabijgelegen appartementsblok woont. Ieder moment kunnen deze barbaren toeslaan, ook al zijn ze nog nergens zichtbaar.

Een eigen burgerwacht moet de buurt beschermen, maar doet de leefbaarheid niet veel goed met een hoog hek, ID-passen en een schandblok. Het bestuur bestaat uit incapabele excentriekelingen. Ze communiceren met elkaar in oneliners die ze kennen van tv, de bijbel en populistische toespraken. Aan het hoofd staat de diepgelovige Martin, die ook zielsveel van zijn tuinkabouter houdt.

Het zijn treurige, maar ook komische figuren. Allemaal over the top, maar niet vlak. Ayckbourn verrast in zijn vele plotwendingen met steeds nieuwe bizarre eigenschappen. Hij neemt daarvoor behoorlijk de tijd en geeft de acteurs daarmee alle kans om te excelleren. Maar in Maastricht weten niet alle acteurs er raad mee en schippert het spel wat onevenwichtig tussen realisme en overdrijving.

Alle scènes spelen zich af in de woonkamer van Martin. Van den Berg benadrukt dit benauwde beeld door het publiek vanaf vier tribunes langs alle kanten te laten gluren. Nadat het externe gevaar is geweken, kan het publiek er steeds meer interne bedreigingen aan het oppervlak zien komen. Ook binnen 'Residentie Bosrijk' is er jaloezie, rivaliteit, overspel en huiselijk geweld. En die blijken minstens zo destructief.