Burgerinitiatieven kunnen juist geld op wegen besparen

Burgerinitiatieven en inspraak kosten juist helemaal geen geld, vindt Willem Bos.

Burgerinitiatieven tot alternatieven voor infrastructuurprojecten krijgen weinig steun van de rijksoverheid. Misvatting is dat burgerinitiatieven slechter en duurder zouden uitpakken. Met een extra tunnel hier en een overkapping daar. Uit de geschiedenis blijkt dat dit niet zo is.

Burgerinitiatieven zijn er in het hele land. In Rotterdam bij de Blankenburgtunnel bijvoorbeeld. Wat langer geleden was er de Bosvariant voor de hogesnelheidslijn (HSL). Niet door maar langs het Groene Hart, naast de snelweg van Amsterdam naar Rotterdam. Uiteindelijk kwam de HSL – met de ‘gekke koeien’-tunnel – toch door het Groene hart. Achteraf was de Bosvariant beter met een station dat onze internationale Hofstad direct aansloot op Brussel. Uit nood wil Den Haag nu zelf Beneluxtreinen op de oude lijn inhuren. Burgerinitiatieven kunnen dus toch beter uitpakken.

Vorig jaar wilde de Tweede Kamer met de motie-Verhoeven (D66) aan burgerinitiatieven een eerlijker kans geven. Het ministerie van Infra en Milieu is nu bezig met een Code Maatschappelijke Participatie. De toets of een burgerinitiatief kansrijk is, wil het ministerie echter – zonder pottekijkers – zelf blijven doen. Driemaal raden wat de uitkomst is.

Dit voorjaar dreigen opnieuw verkeerde keuzes. Minister Schultz moet voor circa 250 miljoen per jaar op infrastructuur bezuinigen. Het mes snijdt vooral in de oostelijke en zuidelijke regio’s. Maar geldverslindende projecten in de Randstad worden niet stopgezet, terwijl betere en goedkopere burgerinitiatieven worden uitgerangeerd.

Het Ministerie wil een snelweg A13/16 ten noorden van Rotterdam. De Commissie voor de Milieueffectrapportage sprak vernietigend: „Bereikbaarheid verbetert beperkt, leefbaarheid in de wijk Overschie verbetert niet.” Duidelijker kan de boodschap niet. En een kansrijk burgerinitiatief Portway wordt ook niet opgepakt. Evenmin als ingrepen die voor slechts 50 miljoen bijna hetzelfde verkeerseffect bereiken als de A13/16 van 1 miljard euro. Hetzelfde is te zien met de A27. Met enkele ingrepen kan de snelweg, volgens de gemeente Utrecht, binnen de betonbak blijven. Dat spaart honderden miljoenen en behoudt het landgoed Amelisweerd. En in Amsterdam wil men de kantorenzichtlocatie bij de A10 Zuidas voor meer dan een miljard ondertunnelen. Een zichtlocatie onder de grond spitten? Van gekkigheid klotst het geld in ons land over de rand. Hoeveel leergeld is er nog te betalen, voor wij inzien dat burgerinitiatieven beter uitpakken.

Willem Bos is ingenieur en bedenker van Bosvariant HSL en Portway.