Netanyahu’s rode lijn

Weet u nog wel, het toneelstukje dat de Israëlische premier Netanyahu vorig jaar bij de Verenigde Naties opvoerde met een plaatje van een Iraanse bom? Hij rekende toen voor dat die bom ergens tussen dit voorjaar en de zomer niet meer tegen te houden zou zijn. Dat was de rode lijn. En bij overschrijding – of net daarvoor – zou er natuurlijk op gemept moeten worden.

Het sneeuwt nog, maar we zijn inmiddels al bij half maart, zo goed als voorjaar, dus hoe zit dat met die red line-deadline? Worden we binnenkort wakker met Israëlische vliegtuigen boven de islamitische republiek?

Nee.

Netanyahu heb ik er eigenlijk al een hele tijd niet meer over gehoord. Hij was bezig met een ingewikkelde kabinetsformatie, dat is waar, maar de publieke bezwaren van hoge (voormalige) functionarissen van leger en inlichtingendiensten tegen zo’n avontuur hebben waarschijnlijk ook wel enige invloed gehad. En hij mag niet van Obama.

De Amerikaanse president komt dat zelf persoonlijk deze week in Jeruzalem vertellen. Het Midden-Oosten wordt al genoeg gedestabiliseerd door de verwoestende oorlog in Syrië; ook nog oorlog in Iran is wel het laatste dat Obama erbij kan gebruiken. Hier zijn concrete Amerikaanse belangen in het geding: Iran kan uit wraak aanzienlijke schade aanrichten in Afghanistan en Irak. De Amerikaanse militaire top denkt dat Israël zo’n aanval ook niet in zijn eentje kan uitvoeren. Een kostbare Amerikaanse militaire operatie om de klus te klaren heeft in Washington op dit moment geen enkele prioriteit.

Ter inleiding probeerde Obama vorige week alvast de Israëlische burgers gerust te stellen die de afgelopen paar jaar er door hun premier ingestampt hebben gekregen dat Iran-met-bom een existentiële bedreiging vormt. Dus hij verzekerde in een vraaggesprek met de Israëlische televisie dat militaire actie een optie blijft, maar dat Iran hoe dan ook zeker nog meer dan een jaar nodig heeft om een bom te bouwen – mocht het daartoe besluiten. Want de VS denken dat Iran misschien wel alles klaarzet voor een bom, maar alle opties nog openhoudt, inclusief om er geen te bouwen.

Meer dan een jaar, dat lijkt niet zo lang. Maar hoe betrouwbaar zijn die schattingen? Wat wéten we eigenlijk van het Iraanse nucleaire programma? Nou, niet zoveel als je bedenkt dat de eerste westerse voorspellingen van een Iraanse atoombom al uit 1984 stammen. Binnen twee jaar zou hij klaar zijn, meldde Jane’s Defence Weekly toen uit West-Duitse (ja zo lang geleden is het!) bron. Netanyahu zelf verkondigde in 1992 als parlementslid dat Iran binnen drie tot vijf jaar een atoombom zou hebben. Twintig jaar geleden.

De Iraniërs zeggen dat een bom in strijd is met de islam. Maar hen hoeven we ook niet te geloven.