Senaatscommissie oordeelt hard over JPMorgan

JPMorgan heeft beleggers misleid en gelogen tegen onderzoekers over de ‘London Whale’. Dat zegt een Senaatscommissie.

De Amerikaanse bank JPMorgan Chase heeft niet alleen „beleggers misleid”, maar ook „gelogen tegen onderzoekers”. Dat zegt de Republikeinse senator John McCain. Hij is lid van de Senaatscommissie die onderzoek doet naar de affaire rond de zogeheten London Whale, die vorig jaar speelde bij de bank. Donderdag presenteerde de commissie een 300 pagina’s tellend rapport, vrijdag sprak zij met enkele topmannen uit het Amerikaanse bankwezen, evenals met enkele toezichthouders.

Terug naar het voorjaar van 2012. De vanuit Londen opererende Fransman Bruno Iksil – bijnaam: de London Whale – doet grote transacties voor JPMorgan. Zo groot, dat andere professionele beleggers klagen over marktbederf. Niet lang daarna blijkt dat de bank door de transacties van effectenhandelaar Iksil grote verliezen lijdt. „Een storm in een glas water”, noemt topman Jamie Dimon het in eerste instantie.

Daar moet hij op terugkomen als blijkt dat er wel degelijk verliezen worden geleden: ruim 2 miljard dollar. Later blijkt het om 6 miljard te gaan. De koers van het aandeel JPMorgan daalt met 20 procent.

Iksil speculeerde voor JPMorgan op het herstel van de economie. Hij deed dat door credit default swaps (CDS) te verkopen. Met CDS kan een bank het risico op bedrijfsleningen in de boeken afdekken. Met andere woorden: het bedrijf verzekert zich tegen wanbetalingen. Maar Iksil verzekerde meer risico dan er in werkelijkheid gelopen werd. Daarmee werden zijn transacties speculatief. En toen de economie zich niet herstelde, liepen de verliezen in enkele weken hoog op.

Topman Dimon ging diep door het stof. „Dit is niet hoe wij ons bedrijf willen leiden”, zei hij op een persconferentie. Het was een kwestie van „slecht uitgevoerde transacties” en „slecht toezicht”.

Het toenmalige hoofd van de Chief Investment Office, Ina Drew, diende haar ontslag in. Ook Barry Zubrow en Doug Braunstein, respectievelijk directeur risicobeheer en financieel directeur, vertrokken. Een interne onderzoekscommissie wees hen aan als de verantwoordelijken. Al was Dimon „eindverantwoordelijk voor het gebrek aan controle”, en had hij „zijn afhankelijkheid van wat hem werd verteld beter op de proef kunnen stellen”, aldus de onderzoekscommissie. Jamie Dimon bleef, maar moest een deel van zijn bonus inleveren.

Blijft het daarbij voor de eens zo flamboyante topman van JPMorgan? In het gisteren gepubliceerde rapport van de Senaat staat dat Dimon al eerder op de hoogte was van de risicovolle beleggingen. Hij was „in het bezit van informatie over de complexe en omvangrijke portefeuille, de verliezen die drie maanden op rij werden gemaakt, de exponentiële toename van deze verliezen in maart [2012, red.] en hij wist hoe moeilijk het was om de papieren te verkopen”, citeert het Britse dagblad Financial Times.

Ook voormalig financieel directeur Braunstein – nu vicevoorzitter bij de bank – ligt onder vuur. Hij verklaarde dat hij toezichthouders „op regelmatige basis” informeerde over de portefeuille. Maar de Senaatscommissie ziet dat anders. Volgens het rapport was de informatie „op zijn best onnauwkeurig, op zijn slechtst misleidend”.

Senator McCain beschuldigt de bank van liegen. Volgens hem is de bank niet transparant geweest tegenover de onderzoekers. JPMorgan verweert zich in een verklaring. De bestuurders hebben altijd in goed vertrouwen gehandeld, aldus de bank. En heeft al helemaal nooit de intentie gehad om iemand te misleiden.

Het laatste woord is nog niet gesproken. Ook de FBI doet onderzoek naar de gang van zaken. Ingewijden zeggen dat de federale recherche Dimon binnenkort wil ondervragen, meldt The New York Times.