Schepperdeschep

Als de vorst de grond verlaat, kan de schop erin. Alma Huisken test negen modellen.

Doortje Stellwagen

Onrust onder tuiniers, deze weken, want de aarde roept. Dat betekent spitten en scheppen. Met deugdelijk gereedschap, graag. Maar wat noem je deugdelijk, en neem je nu een spade of een schop? Eerst de schep, oftewel schop. Dat is een ballastdrager, gevormd om aarde te verplaatsen, dankzij twee mollige bladhelften met middenin een grenslijn. De vorm verklaart direct de regionale naam bats, aldus Marcel Kok van schoppenfabriek Streuding in Vlagtwedde: „Bats betekent achterwerk, kijk maar goed!” Een spade is een soort schep met een rechthoekiger, vlakker, smaller en zwaarder blad. Daarmee spit je, verpoot je planten en graaf je gaten en geulen.

Spades en schoppen zijn vaak erfstukken. Opa’s Betuwse kleispade of ooms Hollandse schop worden gekoesterd. Persoonlijk haal ik mijn vaders spade – van het Duitse merk Ideal – speciaal voor Grote Klussen tevoorschijn, want hij is loeisterk… én erfgoed. Maar ook aan een fonkelnieuwe schep of spade hecht je je snel. Soms heb je er aan eentje genoeg, bijvoorbeeld in een stads-, volks- of vinextuin. Drie Nederlandse fabrikanten en het Duitse Ideal spelen daar op in; ze richten zich op nieuwe markten – dames, jongeren en ouderen, voor wie ze hybrides maken, waarmee je spit én schept. Al die hybrides zijn handzamer (‘jentiger’, zegt Marcel Kok in mooi Gronings) dan heren- of hoveniersgereedschap met dikke stelen en heften en grote, zware, vaak gesmede bladen. Maar volstaat zo’n hybride wel? Sietse de Wit, van De Wit in Kornhorn: „Jazeker. Tot een tuinoppervlak van 250 tot 300 vierkante meter kun je er prima mee uit de voeten.”

Zo’n alles-in-éénschep is de damesspade van Streuding, de Britta van Ideal, de Ladies Spade van Sneeboer uit Grootebroek en de Shark Spats van De Wit. Shark Spats? Sietse de Wit: „Dat is een kruising tussen spade en bats, met een snijvlak van haaientanden, vandaar shark. Hij maakt het werk licht. Maar is je tuin fors, of wil je stevig spitten en wortels doorsteken, dan ontkom je niet aan een spade.” En ook die draagt haaientanden, bij De Wit.

Tip

Kies kwaliteitsmateriaal dat bij budget, lichaam en werkkracht past (en zo mogelijk bij bodemsoort). Het moet prettig ‘voelen’, ook nog na vijf minuten. Uitvoeringen met opstapjes klieven minder snel door klomp of laars.