Rechter gispt Emmen om opzet thuishulp

De opzet die de gemeente Emmen heeft bedacht voor huishoudelijke hulp aan thuiswonende ouderen, chronisch zieken en gehandicapten, is in strijd met de wet. Dat heeft de meervoudige bestuurskamer van de rechtbank in Assen deze week bepaald.

De Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) schrijft voor dat een gemeente rekening moet houden met de persoonlijke omstandigheden van elke cliënt afzonderlijk. Emmen bepaalde echter dat alle vijfduizend cliënten vanaf 1 januari 2,5 uur per week hulp krijgen bij het schoonmaken van hun huis en het doen van de was. Wie meer hulp nodig heeft, moet daarover zelf bij de gemeente aan de bel trekken.

Met die aanpak, oordeelt de bestuursrechter, levert de gemeente onvoldoende maatwerk aan de ouderen, chronisch zieken en gehandicapten. Uit niets blijkt dat bij de toegekende schoonmaakhulp rekening is gehouden „met de persoonskenmerken, de behoeften en met de capaciteit [...] om zelf in maatregelen te kunnen voorzien”, staat in het vonnis.

Emmen heeft als een van de eerste gemeenten een nieuwe aanpak voor thuishulp doorgevoerd. Sinds 1 januari is het aantal uren thuishulp teruggeschroefd. Ook heeft de gemeente de hulp opnieuw aanbesteed, tegen het laagste tarief in Nederland. Doel is om 7 miljoen euro te bezuinigen op een budget dat vorig jaar nog 23 miljoen bedroeg.

Emmen heeft zich voor de nieuwe aanpak gebaseerd op richtlijnen die de Vereniging van Nederlandse Gemeenten formuleerde. Voor de huishoudelijke hulp voor ouderen en chronisch zieken bepalen gemeenten hun eigen regels sinds het Rijk in 2007 deze taak overdroeg.

De gemeente Emmen ziet in de uitspraak nog geen aanleiding de aanpak terug te draaien. In een eerste reactie houdt verantwoordelijk wethouder Henk Jumelet (CDA) het op „een administratieve fout van onze kant”.

Er is verzuimd, zegt gemeentelijk advocaat Bernard de Leest, de cliënten een schriftelijk besluit te sturen waarin staat wat dit jaar hun nieuwe individuele situatie is. De cliënten in alle 57 beroepszaken die bij de Asser bestuursrechter liggen, krijgen daarom „zo spoedig mogelijk” van de gemeente een nieuw besluit toegestuurd. Of de gemeente tegen het vonnis van de bestuursrechter in beroep gaat, wordt nog onderzocht.

Riek van Kampen van vakbond Abvakabo FNV laat weten dat ze „blij en opgelucht” is dat de bestuursrechter de Emmense aanpak afkeurt. In hoeverre cliënten elders in Nederland met de uitspraak hun voordeel kunnen doen, kan ze niet inschatten: „Wij hebben niet genoeg mankracht om uit te zoeken hoe het in de 407 andere gemeenten zit. Maar laat cliënten zich goed informeren. Het is al kwalijk genoeg dat een gemeente eenvoudige burgers om de tuin leidt en zij met hulp van juristen bij de rechter hun gelijk moeten halen.”