Onderzoeksdata Geraerts: van Maastricht mag Leiden meekijken, maar van Rotterdam niet

Elke Geraerts

De klucht rond de omstreden publicatie van de Rotterdamse psychologe Elke Geraerts in het tijdschrift Memory (2008) is begonnen aan een nieuwe akte. Geraerts had met de Leidse hoogleraar statistiek Richard Gill afgesproken dat hij inzage zou krijgen in de ruwe data die Geraerts heeft verzameld bij een onderzoek naar traumatische herinneringen aan seksueel misbruik. Gill hoopt via de ruwe data te kunnen ophelderen waarom de gepubliceerde resultaten te mooi lijken om waar te zijn, zoals hij concludeerde na analyse van de statistische patronen in het Memory-artikel. Geraerts kon de ruwe data pas delen met Gill na toestemming van de Universiteit Maastricht, de vorige werkgever van Geraerts en eigenaar van de data. Die toestemming kwam twee weken geleden na lang wachten en Geraerts zou Gill binnenkort ontmoeten. Afgelopen week kreeg de statisticus echter een telefoontje van hoogleraar personeelspsychologie Marise Born, voorzitter van het Instituut voor Psychologie van de Erasmus Universiteit (EUR), dat de afspraak niet doorgaat en dat Gill de ruwe data voorlopig niet krijgt. Born vertelde Gill dat Geraerts’ vakgroep de data eerst zelf wil bestuderen, met hulp van onafhankelijke deskundigen. “Deze stap is gezet omdat we duidelijkheid willen naar aanleiding van de aanhoudende geruchtenstroom”, aldus de pr-afdeling van de EUR. “Als dat proces is afgerond kan Gill over de data beschikken.” Tot nu toe weigerde de EUR nader onderzoek te doen naar de data omdat een onderzoekscommissie van de UM een klacht van de co-auteurs over haar vermeende frauduleuze handelen in 2009 ongegrond had verklaard. Volgens rector magnificus Henk Schmidt van de EUR leek Geraerts slachtoffer te zijn van een “lastercampagne”.

Gill is verontwaardigd. “Alle auteurs waren ermee akkoord dat ik zou kijken naar de ruwe data en ik had gehoopt een verzoenende rol te kunnen spelen. Wat nu gebeurt getuigt van bestuurlijke paniek.”

De redactie van Memory heeft Geraerts en co-auteurs McNally, Merckelbach, Raymaekers en Jelicic bericht dat zij zelf geen nader onderzoek gaat doen naar de publicatie. De vier mogen in een Letter to the Editor uitleggen waarom zij afstand nemen van de inhoud van het artikel. Geraerts mag daarop reageren, maar heeft de redactie laten weten dat zij dat pas zal doen nadat een onafhankelijke deskundige naar de data heeft gekeken. Daarmee doelt zij op Gill, maar hij krijgt de data nu voorlopig niet te zien. Wordt vervolgd.