Masterclass croque monsieur, de oer-tosti

Van de week at ik in een lunchroom in Dronten een ‘basic’ tosti. Het bleek een diagonaal gesneden gevaarte met een lengte van ongeveer vijfentwintig centimeter dat gedoopt kon worden in een mok hot ketchup. Ik sluit niet uit dat menigeen de tosti op basis van de naam voor een Italiaanse vinding verslijt, maar het

Van de week at ik in een lunchroom in Dronten een ‘basic’ tosti. Het bleek een diagonaal gesneden gevaarte met een lengte van ongeveer vijfentwintig centimeter dat gedoopt kon worden in een mok hot ketchup. Ik sluit niet uit dat menigeen de tosti op basis van de naam voor een Italiaanse vinding verslijt, maar het secenario van twee geroosterde witte boterhammen met smeltende kaas en ham ertussen is een Hollandse vinding.
Elke voetbalkantine heeft ze in de diepvries en op het thema is in de loop der decennia driftig voortgeborduurd waardoor een heel scala van tosti’s en tosti-achtigen is ontstaan.Ik noem hier de gevreesde tosti Hawaï, de tosti ossenworst en de onvermijdelijke tosti gezond. Een groot voordeel voor de (groot)handel is dat de vulling aan het oog onttrokken wordt, zodat de allerverdrietigste ham en kaas combinaties tussen het brood gestopt kunnen worden.
Toch kan er op basis van het concept van geroosterd brood met een smeltende kaasvulling natuurlijk wel degelijk wat lekkers gemaakt worden, zolang je maar de controle hebt over wat er allemaal in je tosti terechtkomt. Speciale hardware heb je in principe niet nodig, met een beetje beleid maak je een pan-tosti in de koekenpan, maar de onvolprezen Milan Toast met verende houders is natuurlijk wel een gemak.
Nog ouder is de Valtoast van BK, die in de vorige eeuw ooit in De Bijenkorf gedemonstreerd werd. Het is een wafeltang met anti-aanbaklaag, je legt het zo in de vlam van het fornuis. Het is mijn ervaring dat alle tosti trouvailles lekkerder worden als je aan de buitenkant van de boterhammen (room)boter smeert en dat geldt ook voor deze tang.
In Frankrijk en België is de tosti-formule als croque monsieur bekend, waarbij de kaasmassa vaak op een enkele boterham ligt. Ook daar zijn variaties op, zoals de croque madame met een spiegelei en andere aberraties. In de video demonstreert Betty Koster van Fromagerie l’Amuse (Amsterdam en Santpoort Noord) de klassieke croque monsieur met de juiste kaastopping. Helaas beschikte Betty in de winkel niet over een goede grill, waardoor de kaas wat verder uitliep dan ze gewild had, maar het principe is duidelijk.