‘Kijker wil ook ’ slow television

Adriaan van Dis trok rond de miljoen kijkers met een speciale aflevering van z’n oude programma. „We gaan er te snel vanuit dat mensen dom zijn.”

Adriaan van Dis

De terugkeer van schrijver Adriaan van Dis in een speciale aflevering van het VARA-programma De Wereld Draait Door bleek afgelopen donderdag een groot succes. In een eenmalige herhaling van zijn oude boekenprogramma Hier is...Adriaan van Dis hield de gastheer in het Duits een interview met de schrijfster Judith Schalansky, sprak hij met advocaat Clive Stafford Smith over zijn boek Onrecht en liet hij schrijver Maarten Biesheuvel, in het bijzijn van zijn vrouw Eva, een kerkelijk lied zingen.

Op het hoogtepunt van de uitzending, waarvoor in de studio van DWDD het oude decor van Van Dis was nagebouwd, keken maar liefst 1, 1 miljoen kijkers. Op het sociale netwerk Twitter was Van Dis al snel een zogeheten trending topic. Veel opmerkingen getuigden van enthousiasme, al waren er ook kijkers die naar eigen zeggen onmiddellijk naar een andere zender waren overgestapt.

Had u dit succes verwacht?

„Dat gaven de positieve reacties op Twitter wel aan. Er is iets aan de hand. Gisteren was ik met andere schrijvers in de Doelen in Rotterdam op De dag van de literatuur. Daar liepen zo’n 4.500 scholieren rond. Na afloop van mijn optreden werd ik omringd door tientallen jongeren die mij vertelden dat ze smachten naar meer rust en concentratie in hun kop. Toch opmerkelijk. Ze willen niet de hele tijd bezig zijn met Facebook en Twitter.”

Wat stel u voor? Meer slow television?

„Mensen geven nu aan: mag het een tandje minder? Ik denk dat het belangrijk is dat de netwerkmanagers niet alleen na twaalf uur ’s nachts kunst op tv programmeren maar ook op prime time. Het verlangen naar slow television leeft kennelijk.”

Is er meer behoefte aan elitaire televisie’?

„Met dat woord moet je oppassen. Het gaat me om de elite van de geest. We gaan er te snel vanuit dat mensen te dom zijn. Dat maak je ze, als je de hele dag makkelijke pap aanbiedt. Mensen willen best de tijd nemen om goed naar iemand te luisteren, als je het maar voorzet. En je kunt op televisie ook best een beetje grilligheid toelaten.”

Zoals schrijver Maarten Biesheuvel die een liedje gaat zingen?

„Hem in de uitzending vragen was een risico. Maar ik ben nog altijd fan van Biesheuvel. En jonge mensen hebben nog nooit van hem gehoord. Zijn boeken liggen nauwelijks meer in de winkel. Ik vond het belangrijk om hem opnieuw aan het publiek te presenteren.”

Hoe had u zich voor deze uitzending voorbereid?

„Met Judith Schalansky heb ik de dag ervoor een glaasje wijn gedronken. Clive Stafford Smith had ik alleen even in de schminkkamer gezien. Ter voorbereiding heb ik verder drie weken lang boeken gelezen. Geen voorgekauwde gesprekken dus.”

Gaat u, vanwege het succes, het wellicht nog een keer doen?

„Nee, men vraagt het al jaren. De kansen worden ook geboden, maar de stilte van de schrijftafel maakt me toch gelukkiger.”