Holland Financial Centre en het H-woord

Minister Dijsselbloem van Financiën wil niet dood meer gevonden worden aan de Amsterdamse Zuidas. Door de nationalisering van SNS Reaal heeft hij het helemaal gehad met bankiers en grote beleggers. Daarom kondigde hij begin februari aan dat de overheid zich terugtrekt uit Holland Financial Centre, waarna deze publiek-private lobbyclub besloot zichzelf op te heffen „in zijn huidige vorm”. Anderhalve maand later heeft alleen Gita Salden van Financiën het Algemeen Bestuur van HFC verlaten, zo blijkt op de HFC-website. Twee andere belangrijke overheidsdienaren zitten er nog steeds in: Ronald Gerritse, baas van de Autoriteit Financiële Markten, en Jan Sijbrand, directeur Toezicht bij De Nederlandsche Bank.

Misschien is dat maar goed ook. Crisis of niet, pensioenfondsen en verzekeraars ontvangen nog iedere maand rivieren aan premies die zij veilig moeten beleggen. Dat is moeilijker dan ooit. Staatsobligaties zijn zo veilig niet meer. Sparen is stelen uit eigen portemonnee, door de extreem lage rentes. Een bijkomend probleem is dat traditionele beleggingen steeds meer ‘correleren’: ze stijgen en dalen eendrachtig in waarde. Hoe moet je dan de risico’s op verliezen spreiden?

Misschien wel via hedgefondsen. Wat?! Alleen het H-woord uitspreken is al vloeken in de Haagse kerk. Het is een synoniem geworden voor beladen termen als systeemrisico, marktmanipulatie en belastingparadijs – hoofdstad der hedgefondsen is George Town op de Kaaiman Eilanden – en voor buitensporige verdiensten waarbij de bankiersbonussen verbleken. En toch koos Holland Financial Centre hedgefondsen als een van zijn speerpunten, vijf jaar geleden al. Op initiatief van Roderick Munsters, toen nog de baas van pensioenbelegger APG en nu van Robeco, kwam er een HFC-werkgroep Actief Vermogensbeheer. Andere leden waren Jeroen Tielman en Theo Kocken, twee vooraanstaande beleggingsadviseurs van pensioenfondsen. Zij wilden de fondsen zelfredzaam maken. „Nederlandse pensioenfondsen moeten hun miljarden zelf leren investeren”, zei Tielman deze week tegen het pensioenvakblad IPNederland. „Zonder tussenkomst van dure adviseurs en beheerders. Ook samen met pensioenfondsen in het buitenland.”

Sinds begin 2009 leidt Tielman IMQubator, een broedplaats aan de Zuidas voor hedgefonds-start-ups. Het startkapitaal van 250 miljoen euro, gefourneerd door APG, is inmiddels bijna helemaal belegd in negen beginnende fondsen. Nederlands grootste pensioenbelegger was er vroeg bij met hedgefondsen, al in 2001. In twaalf jaar heeft APG veel geleerd, en veel geld verdiend. APG belegt inmiddels 11 miljard euro in hedgefondsen, 4 procent van de totale portefeuille. Het rendement is gemiddeld 7 procent per jaar, zo vertelde APG-directeur Thijs Coenen vorig jaar aan het vakblad Hedgefunds Review. Netto, na aftrek van de hoge fees die hedgefondsen berucht maakten. En die rendementen komen tot stand tegen eenderde van het risico van ‘gewone’ aandelenbeleggingen.

Goede hedgefondsen stellen de beleggers van onze pensioen- en verzekeringspremies vooral in staat om grote verliezen te vermijden. Daarover volgende week meer.