Schelden op president mag toch in Frankrijk

Een Fransman mag, in bepaalde omstandigheden, zijn president beledigen. Dat oordeelde het Europees Hof voor de Rechten van de Mens in Straatsburg gisteren nadat een linkse activist de rechtmatigheid van een boete wegens laster aanhangig had gemaakt.

Hervé Eon had in het stadje Laval in augustus 2008 toenmalig president Nicolas Sarkozy verwelkomd met een protestbord met daarop de tekst ‘Casse-toi, pov’con’, wat in straattaal vrij vertaald ‘Rot op, klootzak’ betekent. Daarvoor werd hij door een Franse rechter, op grond van een wetsartikel uit 1881 over reputatieschade, veroordeeld tot een voorwaardelijke boete van 30 euro.

Maar het was Sarkozy zelf die de gewraakte woorden voor het eerst dat jaar in de publieke ruimte gebruikte. Bij de Internationale Landbouwbeurs in Parijs in februari, wierp hij een boer die weigerde zijn hand te schudden precies deze zinsnede toe. De maanden daarna is de tekst, dankzij Sarkozy, in het politieke discours veel gebruikt.

Daarom, oordeelden de Europese rechters, moet de uitspraak gezien worden als „satire” die „uiteraard ten doel heeft om te provoceren en te agiteren”. Eon heeft Sarkozy volgens de rechters niet persoonlijk willen beledigen, maar slechts politieke kritiek geuit. De activist is op departementaal niveau actief geweest voor de linkse Parti de Gauche.

De eerdere veroordeling is „disproportioneel”, oordeelde het Hof, en heeft een „beangstigend effect op satirische bijdragen aan discussies in het algemeen belang die fundamenteel zijn voor een democratische samenleving”. Politici moeten weten dat ze „een grotere mate van tolerantie jegens kritiek” moeten hebben.