Paus maant kardinalen tot actie en vraagt hen moed te tonen

Paus Franciscus heeft de kardinalen gisteren duidelijk te verstaan gegeven dat de katholieke kerk in beweging moet komen en zich niet moet verliezen in wereldse ijdelheid.

De eerste preek van de paus, gisteren tijdens een mis met de kardinalen in de Sixtijnse Kapel, was voorbereid en uitgeschreven door het Secretariaat van Staat, een soort ministerie van Algemene Zaken. Maar de paus koos ervoor om voor de vuist weg te praten, commentaar gevend op de drie lezingen in de mis. Ze gaan alle drie over beweging, constateerde hij. „Ons leven is een reis en wanneer we stoppen is er iets mis. [...] Wie niet wandelt, komt vast te zitten.”

Hij riep de kardinalen ook op te bouwen, maar wel op stevige grond en met de bouwstenen van het geloof. Jezus moet centraal staan in ons leven, zei hij. „Anders worden we een deerniswekkende ngo, maar niet de Kerk, de Bruid van Christus.”

De mis aan het einde van de dag was via vier grote tv-schermen rechtstreeks te volgen op het Sint Pietersplein. Steeds meer mensen bleven staan om te luisteren.

Franciscus hield zijn eerste preek in het Italiaans en niet zoals zijn voorganger in het Latijn. Hij waarschuwde tegen het bouwen van zandkastelen „zonder samenhang”. Hij riep de kardinalen op om hun geloof in Christus actief uit te dragen en citeerde daarbij de Franse dichter Leon Bloy: „Wie niet tot God bidt, bidt tot de duivel.”

„Wanneer we Christus belijden zonder het Kruis, zijn we geen leerlingen van de Heer”, zei de paus. „We zijn werelds. We zijn bisschoppen, priesters, kardinalen, pausen, maar we zijn geen leerlingen van de Heer.”

Franciscus sloot zijn preek af met een oproep tot moed – hij herhaalde het woord, om het nadruk te geven. Drie woorden gaf hij de kardinalen mee: lopen, bouwen, het geloof belijden.

Uit de beelden van de mis tijdens de preek viel op te maken dat een aantal kardinalen enigszins geschokt en verward toeluisterde. Dit was opnieuw een stijlbreuk, zowel in de vorm als in de directe toon. Maar op het Sint Pietersplein klonk bij de vier schermen een spontaan applaus na de preek.

De woordvoerder van het Vaticaan heeft gisteren twee misverstanden weggenomen over de naam van de nieuwe paus. Die is Franciscus, en zolang er geen tweede paus is met deze naam, is het niet Franciscus I. Woordvoerder pater Lombardi onderstreepte ook dat de naam verwijst naar Franciscus van Assisi, en niet naar Franciscus Xaverius, een heilige jezuïet, uit dezelfde orde als de nieuwe paus.