nextshopt

Verantwoord shoppen valt nog niet mee. Het wemelt van de ‘duurzame’ producten, maar wat is de beste keuze? Elke vrijdag helpt nrc.next je hiermee. Vandaag: mobiele telefoons.

Samsung heeft afgelopen nacht weer een nieuw Galaxy-toestel gepresenteerd, de Samsung Galaxy S4. Het bedrijf verkoopt ondertussen 216 miljoen smartphones per jaar, maar wie even in de duurzaamheid duikt van mobiele telefoons schrikt zich een ongeluk. Dat veelzijdige apparaat waarmee je belt, facebookt en fotografeert, blijkt voor mensen aan de andere kant van de planeet een bron van ellende. Beroerde arbeidsomstandigheden en soms zelfs kinderarbeid in China en India. En milieuschade en instandhouding van gewapende conflicten in Afrika, met name in Congo.

We kijken vandaag specifiek naar Samsung, Nokia en Apple, omdat zij de meeste mobiele telefoons produceren. Samsung en Apple domineren de smartphone-markt, maar Nokia verkoopt nog heel wat oudere type mobieltjes in ontwikkelingslanden. Bij alledrie kan er nog heel veel beter.

Maar er is hoop. Rond september is de eerste FairPhone te koop, een Nederlands initiatief.

Apple iPhone

duurzaamheid **

Als het gaat om de arbeidsomstandigheden in de fabrieken waar smartphones worden gemaakt, kreeg Apple de voorbije jaren de meeste kritiek. Dat doet de merknaam geen goed en het bedrijf zegt het toezicht dan ook flink te hebben verbeterd. Volgens Apple zelf waren er vorig jaar misstanden in 158 productiefaciliteiten. Bij één toeleverancier in China bleken kinderen onder de zestien in dienst. Werkweken van meer dan 80 uur zijn er niet ongebruikelijk. Ook gebeuren er regelmatig ongelukken en worden medewerkers blootgesteld aan schadelijke chemische stoffen. Onder druk van de publiciteit heeft Foxconn, een bedrijf met minstens een miljoen medewerkers dat iPhones voor Apple produceert, aangekondigd dat de werkweken vanaf juli maximaal 49 uur bedragen. Ook zijn de lonen onlangs verhoogd. Er lijkt dus sprake van verbetering. Toch zegt de Stichting Onderzoek Multinationale Ondernemingen (SOMO) geen oordeel te kunnen vellen over de huidige arbeidsomstandigheden bij de toeleveranciers van Apple. Volgens SOMO hebben NGO’s nooit genoeg capaciteit om alle fabrieken te onderzoeken. De telefoonproducenten zelf houden de toezichtsrapporten die ze door audit-bedrijven laten opstellen uit concurrentie-overwegingen grotendeels geheim.

Op milieugebied is er meer bekend. Ieder jaar vergelijkt Greenpeace elektronicaproducenten. Daarop scoorde Apple in 2012 een zesde plaats op een ranglijst van 16 bedrijven. Apple-producten zijn erg energiezuinig. Het bedrijf scoort aanzienlijk slechter als het gaat om de schadelijke gassen die vrijkomen bij het produceren ervan. Greenpeace kijkt ook naar het beleid om zo min mogelijk ‘conflictmineralen’ als coltan en tin in de telefoons te gebruiken. Ze komen vaak uit mijnen in vooral Congo die worden gerund door rebellengroepen. Op dit punt scoort Apple ‘gemiddeld’.

Op basis van de beschikbare informatie concluderen we dat de iPhone van Apple ondermaats scoort op duurzaamheid.

Samsung Galaxy

duurzaamheid **

Samsung bleef een beetje in de luwte bij alle kritiek die blikvanger Apple ten deel viel vanwege de arbeidsomstandigheden in de iPhone-fabrieken. Maar de situatie bij Samsung lijkt niet veel beter. Al is het alleen al omdat veel fabrieken in China en India voor meerdere telefoonmakers tegelijk produceren. Onlangs bleken ook in Hongaarse vestigingen van onder andere Samsung beroerde arbeidsomstandigheden te heersen. Net als Apple zegt Samsung te werken aan verbeteringen.

In de ranglijst van Greenpeace met 16 bedrijven scoort Samsung één plaats lager dan Apple. Op conflictmineralen is de score ‘laag’. Het bedrijf scoort wellicht nog iets lager dan Apple, maar ook Samsung heeft verbetering beloofd en de verschillen lijken miniem. Daarom ook voor Samsung twee ballen.

Nokia Lumia

duurzaamheid ***

Met de Lumia probeert Nokia ook een graantje mee te pikken op de smartphonemarkt. Het is de vraag of deze toestellen ‘eerlijker’ worden geproduceerd dan die van Samsung en Apple. De wantoestanden in Hongarije werden ook aangetroffen in Nokia-fabrieken. Werkdagen van twaalf uur tegen een mager loon bleken er heel normaal. SOMO durft dan ook niet te zeggen dat Nokia beter presteert, maar de duurzame bank Triodos investeert wel in de Finse mobieltjesmaker en niet in Apple en Samsung. Volgens Triodos presteert Nokia wel iets beter en SOMO zegt wel positieve ervaringen te hebben met de Finnen. Nadat Nokia op wantoestanden in Indiase Nokia-fabrieken was gewezen, zou het bedrijf snel verbeteringen hebben doorgevoerd. Dat is voor Nokia vaak goed te doen, omdat het over relatief veel eigen fabrieken beschikt. Bij Greenpeace scoort Nokia een derde plaats, oftewel beter dan Apple en Samsung. Ook de Nokia-toestellen zijn energiezuinig en het bedrijf zamelt veel gebruikte telefoons in. Op conflictmineralen scoort het bedrijf net als Apple ‘gemiddeld’. Nokia lijkt over het algemeen dus iets beter te scoren dan Apple en Samsung.