Militaire dienst naspelen

Door het afschaffen van de dienstplicht zijn er duizenden mannen die nooit werden gedrild. Voor hen en voor wie nostalgie heeft naar de geur van lichtrottend canvas en wapenolie is er re-enactmentgroep 41DKO.

In 1996 zwaaiden Nederlands laatste dienstplichtigen af. De rekening was hoog, en niet alleen omdat de personeelskosten van defensie stegen. Nederland zit nu met honderdduizenden mannen die nooit werden gedrild en die zich nooit bekwaamden in de tijgersluipgang. Kijk maar naar het straatbeeld. Thuis volgen ze onderuitgezakt een realitysoap als Wie is de mol? Toen we onze prioriteiten nog op orde hadden, zochten dienstplichtigen naar Ivan en andere echte tegenstanders!

Beter nieuws: in een bakstenen cavaleriegebouw op een ex-kazerne bij Ede bivakkeert 41DKO, een re-enactmentgroep die onze dienstplicht naspeelt – altijd in uniform en inclusief hiërarchie en discipline. Tegelijkertijd is 41DKO ook een afkickclub voor ex-dienstplichtigen. De arts, in het echt medisch specialist, was in 1981 hospik. „De eerste twintig jaar zeg je: dit nooit weer. Maar toen begon de nostalgie toe te slaan.” Bij mij ook, vooral in het foeriershok. Ahhh! Die geur van lichtrottend canvas en een vleugje wapenolie! Ineens ben ik weer soldaat, lichting 79-5. Opgetast op houten rekken liggen uniformen, ransels, pukkels, pioniersscheppen. „Koffie?”, vraagt compagniescommandant kapitein Cor van Dijk (lichting 78-4). Hij geeft het me in een vertrouwde ijzeren veldflesmok met dubbele handgreep. De koek met roze glazuur zou zo van de CaDi (Cantine Dienst) kunnen komen. Van Dijk: „We moeten uitkijken dat we geen paramilitaire organisatie lijken. We willen geen Rambotypes, geen mensen die hun militaire kennis willen verdiepen. Het gaat ons bovenal om het saamhorigheidsgevoel, dat was de essentie van de militaire dienst.”

In een belendende ruimte staan onder meer een drietonner, een eentonner, een mobiele veldkeuken, een waterwagen en een takelwagen. Om het allemaal aan de praat te houden is er een aanhanger vol gereedschap, bemand door korporaal Ron de Bie (76-6). Als dienstplichtige was hij toolset-beheerder, en nu is hij dat dus weer.

Veel DKO’ers zaten nooit in dienst, want te laat geboren of uitgeloot. Daar balen ze van, maar 41DKO geeft ze een PSU (Persoonlijke Standaard Uitrusting) en een AMO (Algemene Militaire Opleiding). Buiten, te midden van uitgestalde PSU, krijgen ze instructie van sergeant Hendrik van den Eijnden (85-2). „Wat zit er aan de koppel? Koppelpassanten. Kruisbanden. Pistoolholster. Waar gaan we wat dragen? De veldfles zit altijd rechtsachter. Wat zit er linksachter?” Even verder is kok Cees Mastenbroek (83-3) bezig met de soep voor de lunch, gadegeslagen door soldaat Jelle van Oort (25, boerenknecht, nooit opgekomen), die stelt: „Herinvoering van de militaire dienst zou een grote opknapbeurt voor Nederland zijn.” Ook plaatsvervangend commandant luitenant Richard Haarsma moest de dienst missen. „Ik had het graag meegemaakt. Het is heel goed op die leeftijd iets anders te doen, met jongens van je leeftijd.”

Maandelijks heeft 41DKO een kazernedag met onderhoud, appèl en drillen, en ze oefenen soms een paar dagen op de hei, weer of geen weer, vijand of geen vijand. Defensie vraagt ze af en toe voor demonstraties, op de Landmachtdagen bijvoorbeeld, waar 41DKO dan een bivak inricht en laat zien wat Nederland in 1996 met het legergroene badwater weggooide. En nog een mogelijke rol: in die mix van saamhorigheid, discipline, gezelligheid en ontberingsdrang schuilt een kans voor onze samenleving. Dat vindt luitenant-generaal b.d. Hans Couzy, Commandant der Landstrijdkrachten in 1992-’96, toen de opkomstplicht werd afgeschaft. 41DKO is volgens hem „een heel interessante vereniging, want ik zie dat 41DKO een rol kan spelen om de defensiecultuur in Nederland wat beter te maken dan zij op het huidige moment is.” Voor meetbare effecten zou 41DKO dan wel moeten doorgroeien. Reanimeerbare ex-kazernes zijn er genoeg, ex-dienstplichtigen die het allemaal nog eens willen meemaken ook, en er zijn heel veel landgenoten die nog niet in dienst hebben gezeten. Als het echt aanslaat, met veel bataljons in alle provincies, kan defensie de verdediging van Nederland wellicht uitbesteden aan 41DKO – een win-win-bezuinigingsmaatregel waaraan in Den Haag vast nog niet is gedacht.

Informatie en aanmelden: 41dko.nl