Column

Dit zijn echte mensen

Eva en Maarten Biesheuvel bij Adriaan van Dis in 'DWDD’.

De voorpubliciteit rond de eenmalige reprise van Hier is....Adriaan van Dis (VPRO, 1983-1992) was opmerkelijk bescheiden. Ter gelegenheid van de Boekenweek had De wereld draait door (VARA) Van Dis bereid gevonden het programma te doen herleven, in het oude decor. Het moest de start worden van een nieuw sublabel, DWDD Heimwee.

Woensdag zat Van Dis bij wijze van promotie in de reguliere uitzending aan tafel en ik hield mijn hart vast of de tijdmachine niet zou haperen. Overbekende fragmenten als de flirt met Sartres biograaf Annie Cohen-Solal, de woede van W. F. Hermans en het achterstevoren praten door Charlotte Mutsaers werden opnieuw vertoond en ze werkten nauwelijks meer. We zijn mede dankzij het pionierswerk van Van Dis zoveel reuring gewend in talkshows dat je van een woede-uitval meer of minder niet meer opgewonden raakt.

Tafelheer Ali B en John Ewbank, componist van het Koningslied, zaten er glazig bij te kijken. Het afbreukrisico lag gisteren levensgroot op de loer.

Maar het wonder geschiedde. Met drie schrijversgasten werd de door DWDD ter beschikking gestelde zendtijd door Van Dis zo sterk gevuld dat de sociale media explodeerden, overwegend van bewondering en verbazing. Vroeger werd er goedkeurend geconstateerd dat die Van Dis zijn talen sprak, nu komt een televisiepresentator die in het Duits durft te interviewen in de ogen van veel jongeren ongeveer van een andere planeet.

Een mooi gesprek met de in de DDR opgegroeide Judith Schalansky over de kinderlijke nostalgie naar een wereld waarin je minder zelf hoefde te beslissen werd gevolgd door een scherp pleidooi van de Brits-Amerikaanse Clive Stafford Smith tegen doodstraf en marteling. Hij riep pensioenfonds ABP op niet meer te investeren in Hospira, fabrikant van dodelijke injecties.

Het hoogtepunt werd de ontmoeting met schrijver Maarten Biesheuvel en zijn vrouw Eva. Een groot risico, want de bipolaire schrijver verschijnt niet meer in het openbaar. Hij las zes minuten een brief aan zijn overleden vader voor en weende: „Ik voel me schuldig omdat ik geen plezier heb.” Van Dis: „Je hoeft niet te huilen, want je hebt het heel mooi opgeschreven.”

Biesheuvel, Van Dis en eerder deze week Kees van Kooten, lezend uit eigen werk, bewezen dat er in DWDD naast veel hypes nog steeds af en toe iets gebeurt dat je nergens anders op televisie ziet. Op Twitter las ik dat een jongen van 11 aan zijn moeder vroeg of dit comedy was: „Nee jongen, dit zijn nu echte mensen.”