De slak en de wetgever

De voetbalwet is niet effectief en wordt matig toegepast. Dat was de stand van zaken in januari 2012 toen de nog piepjonge ‘Wet maatregelen bestrijding voetbalvandalisme en ernstige overlast’ werd geëvalueerd. Vandaag, ruim een jaar later, dient minister Opstelten (Justitie, VVD) een wijzigingsvoorstel in, dat de belangrijkste mankementen inderdaad herstelt.

Nog los van een oordeel over de inhoud valt weer op hoe traag en inefficiënt het wetgevingsproces verloopt. De gemiddelde doorlooptijd van een nieuwe wet in Nederland is ongeveer twee jaar. Als er tenminste tussentijds geen kabinet valt, wat het laatste decennium eerder regel dan uitzondering was. Ieder nieuw parlement bekijkt immers opnieuw welke wetsvoorstellen dan in behandeling blijven.

Als beide Kamers van de Staten-Generaal met de gewijzigde voetbalwet instemmen, duurt het dus nog tot 2015 voordat de eerste burgemeester de eerste stenengooiende hooligan een langer gebiedsverbod kan geven. Voor een wet die het Staatsblad in 2010 haalde, is dat een tamelijk teleurstellend resultaat. Een duidelijk systeem van politieke prioritering voor wetsvoorstellen bestaat niet. Ook is er in het Nederlandse wetgevingsproces geen formele versnelde procedure. Andere landen kennen wel spoed- of ‘valbijlprocedures’, waarbij wetsvoorstellen automatisch vervallen als ze niet binnen een afgesproken termijn worden aangenomen. Bijvoorbeeld binnen de zittingstermijn van één parlement. Maatschappelijke urgentie vertaalt zich zo in procedurele druk op de ketel.

Van een kabinet dat zich over veiligheid en openbare orde steevast bedient van termen als ‘harde aanpak’ mag ook op dit punt actie worden verwacht. Hetzelfde geldt voor de Tweede Kamer, die mede de snelheid bepaalt waarmee wetgevende maatregelen genomen kunnen worden. Ook daar is een kloof tussen de obligate verontwaardiging voor de tv-camera en het proceduretrekken en -duwen tijdens de ‘regeling der werkzaamheden’. Ook urgente voorstellen worden dan stilletjes vooruitgeschoven.

Met de nieuwe voetbalwet kunnen hooligans straks exact volgens het speelschema gebiedsverboden per datum of dagdeel krijgen. Heel goed. Ook kunnen wedstrijdbezoekers die zich voor het eerst misdragen, door vuurwerk te gooien of te vechten, met langere gebieds- of groepsverboden of (digitale) meldplichten worden bestraft. Het wetsvoorstel sluit beter aan op de wensen van burgemeesters, politie en KNVB.

Was dit alles niet al voor 2010 te voorzien? Vermoedelijk wel. Maar beter een kreupele wet nu snel wijzigen dan doormodderen met een areaal aan maatregelen die maar half of helemaal niet werken.