Plasterk zwakt plan voor fusies van gemeenten af

Gemeenten hoeven niet te fuseren tot gemeenten van ten minste 100.000 inwoners. In het regeerakkoord van VVD en PvdA staat dat gemeenten op termijn „ten minste honderdduizend inwoners” moeten hebben. Maar volgens minister Ronald Plasterk (Binnenlandse Zaken, PvdA) is dat niet bedoeld als „absoluut getal”, zegt hij vandaag in de Volkskrant. „Gemeenten van 40.000 tot 60.000 inwoners zijn ook prima, als ze maar in staat zijn hun wettelijke taken goed uit te voeren.”

Het is de tweede keer dat het kabinet de toon over gemeentefusies afzwakt. In het regeerakkoord staat dat het kabinet actief zal aansturen op fusies tot grotere gemeenten. Premier Mark Rutte (VVD) maakte in de regeringsverklaring al duidelijk dat het kabinet gemeenten niet tot fusies zou dwingen. Nu benadrukt Plasterk dat elk initiatief voor fusies van gemeenten zelf moet komen. Het gewenste aantal van 100.000 inwoners laat hij helemaal los: „Ik heb nooit gevonden dat het aan een absoluut getal moest worden opgehangen.”

Lokaal bestaat grote weerstand tegen de wens van het kabinet gemeenten te laten fuseren. Uit een enquête onder burgemeesters van bureau OverheidinNederland.nl, in opdracht van deze krant, bleek dat meer dan 80 procent van de burgemeesters het streven naar een inwonertal van 100.000 een slecht idee vindt.

In een brief aan de Tweede Kamer herhaalde Plasterk gisteren dat hij „negatieve [financiële] effecten” van fusies voor kleinere gemeenten wil verzachten. Maar volgens deskundigen bestaan deze helemaal niet, en is deze toezegging van Plasterk een verkapte fusiebonus, die wettelijk verboden is.

Gemeenten moeten de komende jaren een groot aantal taken van het Rijk overnemen, voornamelijk op het gebied van de zorg voor ouderen en sociaal zwakkeren. Ze krijgen daarvoor de komende jaren rond de 16 miljard euro, bijna een verdubbeling van de gemeentelijke budgetten. Kleinere gemeenten kunnen al deze taken volgens het kabinet niet alleen aan.