President klootzak noemen mag, zegt Europees Mensenrechtenhof

Frankrijk heeft de vrijheid van meningsuiting geschonden door een man te veroordelen die de oud-president van Frankrijk Nicolas Sarkozy had beledigd. Hij had op een affiche gericht aan Sarkozy geschreven “Casse-toi pov’ con” – ‘rot toch op, arme klootzak’ – en een veroordeling daarvoor was “disproportioneel”, heeft het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) vandaag geoordeeld.

Hervé Eon werd volgens het Europees Mensenrechtenhof onterecht veroordeeld voor deze tekst. Foto AFP / Marcel Mochet

Frankrijk heeft de vrijheid van meningsuiting geschonden door een man te veroordelen die de oud-president van Frankrijk Nicolas Sarkozy had beledigd. Hij had op een affiche gericht aan Sarkozy geschreven “Casse-toi pov’ con” - ‘rot toch op, arme klootzak’ - en een veroordeling daarvoor was “disproportioneel”, heeft het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) vandaag geoordeeld.

De man toonde de affiche tijdens een presidentieel bezoek van Sarkozy in 2008. Daarop werd de linkse activist, nu 61 jaar oud, opgepakt en later veroordeeld voor belediging van de president. Hij moest een boete van dertig euro betalen, voor het “principe” - om aan te geven dat de belediging niet toelaatbaar was. Ook in hoger beroep werd dit oordeel gehandhaafd. Het EHRM is het hier niet mee eens.

Een strafrechtelijke sanctie voor de man vindt het EHRM disproportioneel en ingaan tegen de vrijheid van meningsuiting. Het Hof vindt het wel een beledigende uitspraak ten opzichte van de president, maar geen “gratuite persoonlijke aanval”. Het zou eerder als politieke kritiek van een linkse activist moeten worden gezien, kritiek waaraan een politiek man zich “onvermijdelijke en bewust” blootstelt. Bovendien zal een veroordeling een “ontmoedigend effect hebben op satiriche interventies die kunnen bijdragen aan het publieke debat”. De boete is kwijtgescholden.

‘Casse-toi pov’ con’ kwam van Sarkozy zelf

De linkse activist verwees met zijn frase naar een gebeurtenis van een paar maanden eerder dat jaar, waardoor het Hof ook eerdeelt dat zijn actie een vorm van satire was. Sarkozy sprak toen “Casse-toi pov’ con” uit tegen een man die bij een bezoek van de president aan een landbouwbeurs weigerde zijn hand te schudden met de woorden “hè nee, raak me niet aan”. Dat werd opgenomen en leidde tot grote landelijke ophef: