Bemoei je er niet mee

Duitse, Poolse en Spaanse Europarlementariërs zijn door hun regeringen onder druk gezet om de EU-begroting te accepteren Tevergeefs: het Europees Parlement stelde gisteren extra eisen

Correspondent Brussel

De meeste Europarlementariërs zijn dik tevreden met hun nieuwe macht: voor het eerst mogen zij beslissen of de EU-begroting voor de komende zeven jaar, waar de 27 regeringsleiders vorige maand een moeizaam akkoord over bereikten, in orde is. De uitslag is voorlopig nee. Gisteren werden ze het in Straatsburg eens over een lijst met eisen: hun inzet voor de maandenlange onderhandelingen met de regeringen die nu gaan beginnen.

Maar er zijn ook Europarlementariërs, vooral uit Spanje, Polen en Duitsland, die onrustige dagen achter de rug hebben en zich opeens zorgen maken over hun politieke toekomst. Ze werden gebeld door hun partij in hun eigen land: het was niet de bedoeling dat ze het begrotingsakkoord over 960 miljard euro onderuit haalden. Ze wilden toch een mooie plek op de kandidatenlijst voor de verkiezingen volgend jaar voor het Europees Parlement?

Voor Spanje en Polen was de begroting gunstig. Ze willen niet dat er nog iets wordt veranderd of dat het voorlopig niet doorgaat omdat een meerderheid in het Europees Parlement ertegen zou stemmen.

Druk uit eigen land

Geen Europarlementariër praat graag over de druk die ze voelen vanuit hun eigen land. Hun medewerkers praten er alleen anoniem over en de collega’s zien wat er gebeurt: Spaanse en Poolse christen-democraten wilden begin deze week per se dat er een zin werd veranderd in de eisenlijst waar de Europarlementariërs gisteren over stemden. Daar mocht volgens hen niet meer in staan dat het begrotingsakkoord van de regeringsleiders wordt „afgewezen”.

De tekst is vorige week bedacht door de vier grootste fracties in het Europees Parlement, christen-democraten, socialisten, liberalen en groenen. In de fractievergadering van de christen-democraten waren de Spanjaarden en Polen massaal aanwezig. En zo wonnen ze de stemming over het voorstel om de tekst te veranderen.

Een meerderheid in het parlement wil meer flexibiliteit in de uitgaven: nu gaat het geld dat in een jaar was gepland maar niet is uitgegeven, terug naar de EU-landen. Het zou ook makkelijker moeten worden om geld dat bestemd is voor de ene uitgavenpost te gebruiken voor een andere. De begroting zou over een paar jaar herzien moeten kunnen worden. Het parlement wil een oplossing voor het tekort – er zijn meer uitgaven dan inkomsten – en het eist dat er serieuze plannen komen om de EU eigen inkomsten te geven, bijvoorbeeld door een taks op financiële transacties.

De Nederlandse regering is tevreden over de begroting, de regeringspartijen moeten ook niets hebben van het idee van eigen EU-inkomsten. In het Europees Parlement zijn VVD’er Jan Mulder en PvdA’er Thijs Berman er juist wél voor en ze vinden het akkoord niet goed genoeg. „Maar ik krijg geen politieke druk vanuit Den Haag”, zegt Berman. „Er is begrip voor de aarzelingen in het Europees Parlement.”

Een grote meerderheid stemde gisteren vóór de lijst met eisen en de meesten vonden het niet nodig om het woordje ‘afwijzen’ eruit te halen. Dat bleef staan. Nu zal een groepje Europarlementariërs gaan onderhandelen met de regeringen: twee christen-democraten, twee socialisten en een liberaal.

In 2006 zat Mulder in die commissie. „Het viel mij toen op dat die andere mensen voortdurend contact hadden met politici in hun hoofdsteden. Maar Gerrit Zalm, die toen minister was, belde mij niet.”

Na het begrotingsakkoord van vorige maand zei parlementsvoorzitter Martin Schulz tegen de regeringsleiders dat er ook geheim gestemd kon worden over de begroting. Dan zou niemand van de leiders weten of de Europarlementariërs van de ‘eigen’ partij tegenstemden. D66-Europarlementariër Gerben-Jan Gerbrandy: „Daar zie je aan hoe bang het Europees Parlement is voor politieke druk.”