Soms knijpen ze zomaar in je kont

Aantal klachten over seksuele intimidatie op school stijgt Volgens onderzoek is het de druk om seksueel te presteren Het is normaler om aan een vrouw te zitten zonder het te vragen

De meesten zijn weleens ‘hoer’ of ‘slet’ genoemd. Of tegen hun zin vastgepakt door een jongen. Het hóórt er bijna bij, zeggen de jonge vrouwen die deze middag winkelen op de Lijnbaan in Rotterdam. „Jongens zijn gewoon heel brutaal”, weet Roos (18), een meisje met bruine uggs en een strakke spijkerbroek. Vooral tijdens het stappen merkt ze het. „Ze komen op je af, sleuren je mee, soms echt met grof geweld. Of ze knijpen in je kont. Als je er niet op ingaat, gaan ze naar de volgende.”

Jonge vrouwen hebben steeds vaker te maken met seksuele intimidaties, zo blijkt uit de Veiligheidsmonitor 2012 van de Radboud Universiteit Nijmegen die begin dit jaar verscheen. Bijna vier op de vijf leraren in het voortgezet onderwijs waren vorig jaar getuige van seksueel geweld: ongewenste seksuele gebaren of opmerkingen, betastingen, aanrandingen of een verkrachting. Deze klachten nemen „significant” toe, staat in het onderzoek. 12 procent van alle scholieren was vorig jaar slachtoffer van seksuele intimidatie, in 2006 was dat nog 7 procent. Twee op de vijf leerlingen waren vorig jaar getuige van een vorm van seksueel geweld. Volgens de onderzoekers is het „van belang” dat „deze toename van grof lichamelijk en seksueel geweld” de komende jaren „extra preventieve aandacht” krijgt.

Aniek (19) en Anneke (22) hebben bij het uitgaan last van jongens die met hen willen ‘schuren’, zeggen ze. Uit het niets beginnen jongens tegen hun billen aan te rijden. „Heel vervelend”, vinden ze. Aniek: „Je voelt je een object waar een jongen zogenaamd mee mag doen wat hij wil.”

De 16-jarige meisjes Melanie en Marguise maken wel eens mee dat ze op straat omringd worden door een groep jongens. ‘Psst, kom eens’, wordt er dan gesist. Marguise: „Alsof we dieren zijn.” Soms gaan ze aan je zitten, vertellen de meisjes. „Je bent eraan gewend”, zegt Melanie. „Je weet hoe je moet reageren: gewoon weglopen.”

Jongens jagen op meisjes

Afgelopen week bleek dat het aantal meldingen van seksuele intimidatie via internet het afgelopen jaar fors is gestegen. Intimidaties op school, op straat, op internet, op feesten. Wat is er aan de hand met jongeren?

Ze zijn op seksueel vlak op zijn minst „doortastender” geworden, zegt Cas Wouters, socioloog aan de Universiteit Utrecht. Hij schreef het boek De jeugd van tegenwoordig over de omgang van jongeren met liefde en lust. Hij ziet dat het flirten tussen jongens en meisjes „openlijker en directer” plaatsvindt dan vroeger. Met de opkomst van de straatcultuur onder jongeren heeft het flirten volgens Wouters meer kenmerken van een jacht gekregen: „Jongens zijn erop uit een meisje te ‘pakken’ en verdedigen dat met: ‘ze vroeg erom’.”

Bij Rutgers WPF, het expertisecentrum voor seksualiteit, herkennen ze het beeld. „In de urban culture lijkt het normaler om aan een vrouw te zitten zonder het te vragen”, zegt programmacoördinator Ineke van der Vlugt. „Er heerst nog wel eens een code dat je je als jongen moet laten gelden. Zij eigenen zichzelf de straat toe waardoor meisjes zich niet meer vrij kunnen bewegen. Er is druk om seksueel te presteren, om te fluiten naar meisjes, om handtastelijk te zijn. Om te laten zien dat je mans genoeg bent.”

Volgens Wouters vinden grote groepen vrouwen het lastig om ermee om te gaan. „Genoeg meisjes voelen zich geïntimideerd en geïmponeerd. Het komt voor dat ze met jongens naar bed gaan vooral door hun zelfverzekerde houding en hun grote mond. Die meisjes hebben dan geen weerwoord op deze directe en arrogante manier van versieren.”

In een onderzoek van Rutgers WPF en Soa Aids Nederland zegt 17 procent van de meisjes gedwongen te zijn om tegen hun zin seksuele handelingen te verrichten. Een op de zes meisjes zei vorig jaar te zijn overgehaald of gedwongen tot haar eerste geslachtsgemeenschap. In 2005 gold dit nog voor een op de acht meisjes.

Op de Rotterdamse Lijnbaan zeggen vrouwen dat zij hun grenzen wel weten te bewaken. „De onzekere meisjes worden het vaakst gepakt”, zegt Emma (17). Sara en Yagmur, beiden 18, voelen zich op schoolfeesten niet meer op hun gemak. Yagmur werd er ongewenst betast. „Door twee Marokkanen”, zegt ze, „ze pakten m’n kont.” Sara: „Als je zegt dat ze moeten kappen, beginnen ze je uit te schelden.” Een andere vriendin gaat helemaal niet meer uit – te gevaarlijk.

Volgens Rutgers WPF is het van belang dat opvoeders thuis praten met hun kinderen over het stellen van grenzen. Daarnaast kan vanuit het onderwijs meer gedaan worden: iedere middelbare school zou gedragsregels moeten opstellen over hoever je kunt gaan in de seksuele omgang met elkaar. „Het is de verantwoordelijkheid van de school om te zorgen voor een veilig pedagogisch klimaat”, zegt Ineke van der Vlugt. „En daar hoort ook bij dat meisjes niet seksueel geïntimideerd mogen worden.”