Eén goede vondst schept veel banen

Nooit eerder werden zoveel Europese octrooien verstrekt als vorig jaar Veel goede technische ideeën komen uit Nederland Zoals eerder de cd en de beschuit-met-inkeping

Nadat vorige maand het ene na het andere deprimerende record werd geboekt (wéér meer werkloosheid, weer minder consumentenvertrouwen) werd er afgelopen week eens een record bereikt waarvan de burger moed krijgt.

Nog nooit verstrekte het Europese Patentenbureau (EPO) zoveel octrooien als in 2012: 257.744. Ruim 5 procent meer dan het jaar ervoor. En zelfs een verbetering van het vorige record dat uit 2008 stamt.

Bij het bekendmaken van de cijfers, tijdens de presentatie van het jaarverslag in Brussel vorige week woensdag, bleek EPO-voorzitter Benoît Battistelli daarom onverbeterlijk optimistisch. Het nieuwe record is volgens hem niets minder dan een clear indication dat bedrijven zich uit de crisis innoveren.

Een patent geeft een bedrijf of persoon namelijk het alleenrecht om een nieuw technisch idee voor een bepaalde tijd commercieel te gebruiken. Veel patenten? Dat komen er waarschijnlijk veel nieuwe producten aan – zoals ooit de cd, de klapschaats en het kunstgras, alle drie gepatenteerd door Nederlandse bedrijven. En met nieuwe producten komt de hoop op nieuwe omzet en banen.

Nederland doet het daarbij – zeker gezien z’n formaat – erg goed, zegt het EPO. 2,5 procent van alle aanvragen komen hier vandaan, 5.067 in totaal. Daarmee zit Nederland in de kopgroep van patentaanvragende landen. Op plaats 5 van de Europese ranglijst, plaats 9 in de wereld.

Bovendien is ook de kwaliteit van Nederlandse aanvragen volgens Battistelli hoog. Dat is vooral te danken aan een handjevol pientere bedrijven, waaronder Unilever, DSM en Shell.

Maar voorop loopt Philips. Het bedrijf vroeg vorig jaar 1.159 patenten aan – meer dan sommige landen doen. Het bedrijf heeft zelfs een aparte afdeling voor het indienen en afhandelen van octrooiaanvragen.

Het laat zich lastig voorspellen wat die dikke ordner vol aanvragen zal opleveren. Maar één goede vondst kan genoeg zijn om een boel mensen aan het werk te helpen. Neem de Senseo, Philips’ simpele koffiezetapparaat waarvan meerdere onderdelen beschermd zijn.

Wereldwijd werden er meer dan vijftien miljoen exemplaren van verkocht. En koffiefabrikant Douwe Egberts kon een nieuwe fabriek laten bouwen voor de productie van koffiepads, goed voor tweehonderd nieuwe banen.

Het zijn niet alleen de grote bedrijven die met onverwachte nieuwigheden komen. Neem particulier Theo Tempels, die de beschuit-met-inkeping bedacht. Want: handiger uit de verpakking te halen. Of Oranjefanaat Johan Vlemmix, die een octrooi heeft op lichtgevende badmintonshuttles.

Volgens een in 2011 door het Centraal Bureau voor de Statistiek verricht onderzoek is het merendeel (53 procent) van de ondernemingen dat een patent aanvraagt klein. Ze duiken niet op in ranglijsten, omdat ze doorgaans maar één idee hebben dat ze proberen te beschermen. Maar goede ideeën hebben ze soms evengoed.

Wel blijft het altijd de vraag of en wanneer een idee aanslaat, zelfs als dat goed is. Philips ging lelijk het schip in met de CD-i en het videosyteem V2000, waar technisch weinig aan mankeerde. Het Amerikaanse bedrijf 3M bedacht en patenteerde een zachte, goed te verwijderen lijm, waar helemaal geen vraag naar was. Tot iemand in het bedrijf het op gele notitieblaadjes aanbracht, en zo jaren later pardoes een bestseller in handen had.