Zo grappig is dit niet, Kim

Kernwapens //

De dreigementen van Noord-Korea worden steeds moeilijker te negeren Gisteren sneden ze uit woede een ‘hotline’ met Zuid-Korea door Ook daar klinkt nu de roep om een eigen kernwapen

De dreigementen vanuit Noord-Korea liegen er de laatste dagen niet om: „Onze intercontinentale ballistische raketten en andere raketten staan klaar, geladen met lichtere, kleinere en diverse kernkoppen”, pochte eind vorige week generaal Kang Pyo-yong, onderminister van Defensie. Eén druk op de knop, zei hij, „en ze zullen Washington, het bolwerk van de Amerikaanse imperialisten en het nest van het kwaad, en zijn bondgenoten herscheppen in een vuurzee.”

De Amerikaanse regering en deskundigen halen hun schouders op over zulke apocalyptische taal. Volgens hen beschikken de Noord-Koreanen nog bij lange na niet over het vermogen om kernkoppen op intercontinentale raketten te bevestigen, al hebben ze sinds vorige maand een derde kernproef op hun naam staan en vuurden ze in december met succes een intercontinentale raket af. Beide types wapens combineren is echter niet eenvoudig.

Intussen hebben de Noord-Koreanen de wapenstilstand met Zuid-Korea en de Verenigde Staten volgens de staatsmedia opgezegd. Technisch gesproken zijn beide kanten dus weer met elkaar in oorlog. Een vredesverdrag is na de Koreaanse oorlog (1950-1953) nooit gesloten. Ook sneed Noord-Korea gisteren een ‘hotline’ met Zuid-Korea af, een directe telefoonverbinding, die werd beheerd door het Rode Kruis. Dit uit woede over grootschalige militaire oefeningen die Zuid-Korea en de VS dezer dagen houden en over de nieuwe sancties waarover de VN-Veiligheidsraad het vrijdag eens werd.

Wat bezielt de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un, die niets liever lijkt te doen dan soldaten te knuffelen tijdens zijn frequente troepeninspecties? Niemand weet op dit moment met zekerheid hoe sterk of zwak Kim Jong-un is. Toen de jonge leider eind 2011 aantrad, leefde bij sommigen de hoop dat hij het stalinistische regime eindelijk zou hervormen. Ze wezen erop dat hij enige tijd in Zwitserland op school was geweest. Die hoop is inmiddels vervlogen.

De buitenwereld kan alleen maar hopen dat Kim het strategische spel net zo goed beheerst als zijn vader Kim Jong-il en zijn grootvader Kim Il-sung. Ook die gingen vaak tot de rand van een oorlog, maar namen op het laatste moment altijd gas terug, vaak in ruil voor bepaalde concessies zoals extra voedselleveranties of andere hulp.

Een Zuid-Koreaans kernwapen

Feit is dat de wapenstilstand met Zuid-Korea en de VS al eerder is opgezegd, voor het laatst in 2009. Feit is ook dat de ‘hotline’ met Zuid-Korea sinds 1971 al vijf keer is afgesloten. En dreigementen aan het adres van Zuid-Korea en de VS zijn dagelijkse kost in Noord-Korea. Ook is waar dat er nog meer ‘hotlines’ met Zuid-Korea bestaan, juist omdat beide landen geen diplomatieke contacten met elkaar onderhouden. De telefonische verbinding voor de economische zone aan de Noord-Koreaanse kant van de grens bij Kesong doet het nog, Daar werken goedkope Noord-Koreaanse arbeiders in fabrieken van Zuid-Koreaanse bedrijven, Zuid-Koreaanse managers gaan zonder problemen de grens over.

Toch kunnen Zuid-Korea, noch de VS, noch China de krijgszuchtige taal van het regime in Pyongyang negeren. Vooral de nieuwe Zuid-Koreaanse president Park Geun-hye niet. Zij wordt na de nieuwe Noord-Koreaanse kernproef geconfronteerd met een snel aanzwellende roep om een eigen Zuid-Koreaans kernwapen. Kunnen we ons nog wel op de Amerikaanse garanties van steun verlaten, als de toestand ooit uit de hand loopt, vragen steeds meer Zuid-Koreanen zich af. Meespeelt dat het aantal Amerikaanse troepen in Zuid-Korea door de jaren heen is gedaald tot 28.500.

Twee op de drie Zuid-Koreanen, blijkt uit opiniepeilingen, voelen wel voor eigen kernwapens. Pikant is dat Parks vader, de militaire heerser, Park Chung-hee, begin jaren 70 ook al eens pogingen in die richting ondernam. De Amerikanen dwongen hem echter daarmee te stoppen in ruil voor een veilig plaatsje onder de ‘nucleaire paraplu’ van de VS.

De vorige regering was al begonnen zich met betere raketten te wapenen. De Zuid-Koreaanse strijdkrachten lieten onlangs nieuwe kruisraketten zien die volgens hen met chirurgische precisie de commandocentra van de Noord-Koreanen kunnen raken. Als de Noord-Koreanen een kernaanval uitvoeren, dreigde Zuid-Korea vorige week, zou het bewind in Pyongyang „van de aardbodem worden geveegd”. Ook kregen de Zuid-Koreanen geavanceerde drones, onbemande vliegtuigjes, om de ontwikkelingen in Noord-Korea te kunnen volgen.

De wapenwedloop die zich ontwikkelt tussen Noord- en Zuid-Korea verontrust ook China. Als de Zuid-Koreanen en de Amerikanen overschakelen op meer geavanceerd oorlogstuig, rijst ook de vraag hoe geloofwaardig de Chinese bewapening in de regio nog is. Zo ontstaat er een gevaarlijke dynamiek rond het Koreaanse schiereiland. Er hoeft maar één partij een verkeerde zet te doen, en de gevolgen kunnen rampzalig zijn.

Grote vraag is hoe de toenemende oorlogsretoriek kan worden gestuit en beide kanten zonder gezichtsverlies met elkaar kunnen praten. Noord-Korea is volgens de meeste analisten niet langer bereid zijn kernwapens op te geven. Het regime beschouwt het niet alleen als een ideaal wapen om zichzelf te beschermen maar ook als een heel nuttig chantagemiddel om zijn eigen bestaan te rekken.