Pensioenfondsen willen investeren in hypotheken

Foto ANP / Lex van Lieshout

Pensioenfondsen lijken bereid te zijn via een nationale instelling hypotheken met een Nationale Hypotheek Garantie te financieren. Banken krijgen daardoor meer ruimte om nieuwe leningen te verstrekken aan huizenkopers.

Dat schrijft de voormalig thesaurier-generaal - de ‘algemene schatkistbewaarder’, een hoge ambtenaar binnen het ministerie van Financiën die zich bezighoudt met het algemeen financieel-economisch beleid - Kees van Dijkhuizen in een brief aan minister van Wonen Stef Blok. Hij verwacht dat pensioenfondsen voor miljarden euro’s hypotheken gaan overnemen.

In de constructie die Van Dijkhuizen voorstelt worden Nationale Hypotheek Obligaties (NHO) uitgegeven waarmee de minder risicovolle hypotheken, die met een Nationale Hypotheek Garantie, kunnen worden gefinancierd. De NHO krijgt een staatsgarantie, waardoor de investering minder risicovol is. De constructie kan de financiering van 150 miljard euro aan hypotheken overnemen, schrijft Van Dijkhuizen. Hierdoor moet het gat in de financiering op de Nederlandse hypotheekmarkt gedeeltelijk worden gedicht.

Doorbraak in jarenlang overleg

Het is de eerste doorbraak in het al drie jaar durende overleg tussen banken, pensioenfondsen en de staat. Dijkhuizen heeft de partijen in opdracht van minister van Wonen en Rijksdienst Stef Blok bij elkaar gebracht. Verschillende institutionele beleggers, waaronder pensioenfondsen, hebben aangeven dat de NHO-constructie ‘kansrijk’ is. Volgens Van Dijkhuizen verlopen de gesprekken veel positiever dan de afgelopen jaren. Voorop staat wel dat pensioenfondsen vrijwillig moeten kunnen deelnemen.

In tegenstelling tot veel andere landen worden hypotheken in Nederland voor een relatief klein deel gedekt door spaargelden. De rest moet worden gefinancierd op de duurdere kapitaalmarkten. Mede hierdoor is de hypotheekrente hoger dan in omringende landen. Als het financieringsgat inderdaad wordt gedicht, krijgen banken ook weer meer financiële armslag om nieuwe hypotheken te verstrekken, denkt Van Dijkhuizen.

Hij stelt verder voor om verzekeraars meer ruimte te geven om een groter gedeelte van de hypotheekmarkt op zich te nemen. Hierdoor moet er meer concurrentie komen op de markt, waardoor de hypotheekrente kan worden gedrukt. “Dit zal allemaal helpen de woningmarkt weer op gang te krijgen”, schrijft Van Dijkhuizen.

Plan is ook voordelig voor pensioenfondsen

De hypotheekrente die huizenbezitters betalen kan naar verwachting omlaag door de investering, staat vandaag in Het Financieele Dagblad te lezen. Door het plan hoeft de staat geen nieuw risico te nemen en gaan financieringskosten van de hypotheken voor banken dalen. Banken hebben nu een binnenlands spaartekort van 450 miljard euro omdat er veel meer hypotheken en mkb-kredieten zijn verstrekt dan er aan spaargeld en bedrijfsdeposito’s tegenover staan, schrijft het FD. Het verschil moet internationaal worden geleend. Dat kost de banken veel geld en vormt een risico dat op een bepaald moment de geldkraan dichtmoet. Door de pensioenfondsen in te zetten kan dit worden voorkomen.

Door obligaties uit te geven met staatsgarantie haalt de instelling bovendien zelf geld binnen, aldus het FD. Voor de pensioenfondsen vormen de obligaties namelijk aantrekkelijke investeringen, waarmee ze een hoger rendement kunnen halen. De instelling mag zelf geen hypotheken verkopen.

Van Dijkhuizen stelt voor om de plannen verder te laten uitwerken door een werkgroep onder leiding van Tjerk Kroes van pensioenuitvoerder APG, die al langer bezig is met de koppeling tussen pensioenfondsen en hypotheken. Blok geeft in een brief aan de Tweede Kamer aan deze uitwerking “met belangstelling” tegemoet te zien.