Oek de Jong favoriet Librisprijs

De jury van de Libris literatuurprijs heeft bekende namen op de gisteren gepubliceerde shortlist geplaatst. Naast oud-winnaar Arnon Grunberg (De man zonder ziekte) zijn Oek de Jong (Pier en oceaan), Tommy Wieringa (Dit zijn de namen), Esther Gerritsen (Dorst) en het Vlaamse schrijversduo Elvis Peeters (Dinsdag) genomineerd. Christiaan Weijts (Euforie) is de enige die niet eerder op de Libris-shortlist stond, maar hij werd al tweemaal genomineerd voor de AKO-prijs.

De zes boeken zijn volgens de jury de beste uit de Nederlandstalige romanproductie van 2012. Voorzitter Clairy Polak beklaagde zich gisteren bij de bekendmaking in Amsterdam over de oververtegenwoordiging van de ‘IKEA-roman’. Die lijkt „als het ware geschreven met behulp van een handleiding: een bouwpakket bestaande uit een handvol personages, een groot geheim in het verleden, tegengestelde belangen en loyaliteiten, een verliefdheid hier of juist wroeging en verdriet over een verbroken relatie daar. Na een onrustige opbouw komt de schrijver uiteindelijk tot een meubel; de verschillende perspectieven en wisselingen van tijd vaak verwarrend met de gelaagdheid die de goede roman kenmerkt.”

Neutraler constateerde de jury – met naast Polak de critici Jan Donkers, Edith Koenders en Mark Schaevers, en boekwetenschapper Lisa Kuitert – dat de moderne samenleving zich nadrukkelijk manifesteert. „De taal lijkt zich daarnaar te voegen: kortere, zakelijker zinnen, een wat jachtig tempo en veel toespelingen op de actualiteit en tijdgeest.”

Oek de Jong lijkt favoriet. Zijn grote autobiografische roman Pier en oceaan („Het is veel meer dan louter een nostalgisch boek, het snijdt universele thema’s aan, en zal niemand onberoerd laten”, aldus de jury) is door veel critici juichend ontvangen – al kent het boek ook felle tegenstanders. De Jong won ondanks zijn grote reputatie nooit een AKO- of Librisprijs. Dat geldt ook voor Tommy Wieringa. Dit zijn de namen is „een boek waarin stilistische bravoure, filosofische diepgang en aforistische kracht gepaard gaan met een hecht getimmerde compositie”.

Overigens is een favorietenrol bij de Librisprijs zelden een voordeel: de winnaar was de laatste jaren vaak een grote verrassing. De prijs van 50.000 euro wordt op 6 mei uitgereikt, twee dagen na de Gouden Boekenuil, waarvoor Grunberg, Wieringa en De Jong ook zijn genomineerd.