De nieuwe Ahmadinejad knuffelt

Iraanse mannen mogen vrouwen niet aanraken. Daarom praat het land al dagen over de knuffel van president Ahmadinejad met de moeder van Hugo Chávez. Politiek sluw?

In een land waar officieel nooit iets kan omdat hardliners roepen dat Allah het verboden heeft, is president Mahmoud Ahmadinejad met een troostend gebaar nu al dagen het gesprek van de dag.

Ahmadinejad stal eind vorige week de show tijdens het afscheid van zijn overleden anti-Amerikaanse kameraad Hugo Chávez in Venezuela. Voor het oog van de camera’s kuste hij in Caracas de kist van Chávez. Tranen rolden over zijn wangen bij de condoleances. De 80-jarige moeder van Chávez, Elena Frias, die ook moest huilen, greep de gevouwen handen van Ahmadinejad en legde haar hoofd op de schouder van de Iraanse president.

Daar werd de controverse geboren. In de islamitische republiek is het mannen verboden vrouwen aan te raken met wie ze niet getrouwd zijn of die geen directe familie zijn. Foto’s van Ahmadinejad in een soort van omhelzing met de moeder van Chávez gingen de hele wereld over.

Er zijn prominente Iraniërs voor minder in opspraak gekomen. De voormalige president Mohammad Khatami werd ooit aan de schandpaal genageld nadat hij in Italië op een onbewaakt moment de hand van een jonge vrouw had geschud. De Iraanse regisseur Asghar Farhadi haalde tijdens de Oscaruitreiking van 2011 acrobatische toeren uit om te voorkomen dat Madonna hem de hand schudde.

Al voor zijn vertrek uit Teheran had de president in Iran voor onrust gezorgd toen hij in een verklaring had gezegd dat Chávez terug zou keren uit de dood samen met Jezus, als vazal van de Shi’itische twaalfde imam, die volgens de overlevering een messias is. Dat ging de geestelijken die de islamitische republiek sinds 1979 regeren te ver. „De president moet zijn excuses aanbieden”, vond de invloedrijke geestelijke Ahmad Khatami. „Hij roept maar wat, dit is de islam niet. Wij weten wat de islam is.”

Al deze aandacht kan Ahmadinejad juist best goed uitkomen. Op 14 juni zijn er presidentsverkiezingen. Ahmadinejad kan niet meer kandidaat zijn, maar hij probeert een van zijn adviseurs te laten winnen. Met het oog daarop presenteert hij zich steeds vaker als een moderne leider die zich afzet tegen de geestelijkheid. De president heeft zichzelf opnieuw uitgevonden en speelt in op het gevoel onder de stedelijke middenklasse dat een te strikte interpretatie van de islam het land aan het verlammen is.

Waarschijnlijk werd Ahmadinejad in Caracas verrast door moeder Chávez. Maar haar knuffel paste precies in dat verhaal. Door gewone Iraniërs werd het gebaar van Ahmadinejad positief ontvangen. „Wat maakt het uit of hij een oude vrouw aanraakt”, vraagt Hassan, een seizoensarbeider. „Ahmadinejad negeert de geestelijken, prima.” Ahmad, die kranten verkoopt in zijn kiosk in West-Teheran, vindt Ahmadinejad juist een goede moslim. „Hij toont compassie, Allah zal in zijn hart kijken en weten dat de president goed is.” In 2009 stemden juist deze ‘gewone’ mensen massaal op zijn tegenstander en zij gingen na Ahmadinejads zege met miljoenen de straat op om hem van fraude te beschuldigen.

Hoge geestelijken bleven de afgelopen dagen stil over de omhelzing.