Werken! Natuurkunde is geen entertainment

Walter Lewin, de in Nederland geboren hoogleraar natuurkunde aan het Massachusetts Institute of Technology, is beroemd om zijn colleges. Een hit op YouTube is zijn slingerproef, waarin hij zelf op het gewicht van een reusachtige slinger plaatsneemt om te laten zien dat met extra gewicht de slingertijd niet verandert. Hij was een succesnummer met demonstraties in De Wereld Draait Door. Sinds medio februari geeft hij een nieuw college elektriciteitsleer via internet.

De reeks is met de nodige bombarie aangekondigd. „Als je dit college volgt, zal je leven nooit meer hetzelfde zijn”, zegt Walter Lewin in een inleidende promotievideo. En iedereen kan het college volgen, want het valt onder de open courseware van het MIT: video-opnamen van de hoorcolleges komen gratis op internet en het bijbehorende studieboek (niet door Lewin geschreven) is gratis te downloaden. Je kunt zelfs examen doen en een certificaat halen. „Of jullie het leuk vinden of niet, ik zal zorgen dat jullie van natuurkunde gaan houden. Allemaal”, aldus Lewin.

De eerste colleges staan inmiddels online. Wie een soort circusvoorstelling had verwacht, komt bedrogen uit. Lewin gaat er gewoon stevig tegenaan met formules op het schoolbord. Het is een college op het niveau van eerstejaars natuurkundestudenten, wat wil zeggen dat natuurkunde en wiskunde op minstens VWO-niveau onontbeerlijk zijn. Het tempo ligt hoog. Het eerste proefje zit pas in het zesde college en heeft een beperkte amusementswaarde.

Dan moet je ook maar geen colleges volgen op grond van tv-optredens en een promo. In de begeleidende lappen tekst op de MIT-site staat het: begrip van inleidende natuurkunde en calculus is noodzakelijk. Wie examen wil doen, moet er vier maanden lang wekelijks acht tot tien uur insteken. Lewin zegt het zelf ook, niet in de reclamevideo maar bij aanvang van het eerste college: zorg dat je elke week meedoet, anders haak je af. Welkom in de wereld van de universitaire natuurkunde.

En deze stijl is niet de uitzondering, maar de regel bij Lewin. Een steekproef wijst uit dat hij ook zijn colleges klassieke mechanica in deze stijl geeft. Leuke proefjes zijn er alleen aan het slot van elk college van drie kwartier.

Dat neemt niet weg dat het prima colleges zijn, als je geen entertainment verwacht, maar onderwijs. Lewin legt helder en efficiënt uit, op een manier die de doelgroep prima kan volgen. De lessen zijn met meer camera’s opgenomen zodat er ook shots zijn van Lewins ouderwetse overheadprojector en zelfs van de zaal. De studenten zitten duidelijk niet de krant te lezen. Mooi dat de hele wereld zulke colleges kan volgen, maar jammer dat Lewin zichzelf zo is gaan overschatten.

Bekijk het college van de sterprofessor via nrc.nl/wetenschap