Honderd getuigenissen, nog steeds chaos

Het onderzoek tegen de verdachten van de dood van een grensrechter loopt nog steeds. Vandaag bekijkt de rechter of ze toch de cel uit mogen.

In Lelystad vindt vandaag de regiezitting plaats van wat de grensrechterzaak is gaan heten. Zeven jongens van 15 tot 17 jaar oud en één vader worden verdacht van betrokkenheid bij de ernstige mishandeling van de Almeerse grensrechter Richard Nieuwenhuizen. Die werd na de wedstrijd tussen jeugdelftallen van Buitenboys en het Amsterdamse Nieuw Sloten geschopt en geslagen door spelers van de bezoekende club. De dag erop overleed hij. Er werden acht verdachten aangehouden. Zeven van hen zitten nog vast. Vandaag wordt bepaald of ze de rechtszaak in vrijheid mogen afwachten.

1Is de rechtszaak openbaar? Deels. De voorzitter van de rechtbank in Lelystad vindt dat journalisten vanwege „de maatschappelijke impact van de zaak” toegang moet worden verleend tot de verder besloten rechtszaak. Ze kunnen de zaak volgen via een videoverbinding met de rechtszaal. Ook familieleden van de grensrechter en enkele familieleden van de verdachten mogen aanwezig zijn.

Rechtszaken tegen minderjarige verdachten vinden normaliter achter gesloten deuren plaats. Hierop kan een uitzondering worden gemaakt als de rechter vindt dat het belang van de openbaarheid zwaarder weegt dan het belang van de bescherming van de persoonlijke levenssfeer van de verdachten of hun ouders.

2Wat wordt de verdachten ten laste gelegd?

Doodslag, mishandeling en openlijke geweldpleging. Een van de jeugdvoetballers werd in december vorig jaar al vrijgelaten. Volgens het Openbaar Ministerie (OM) zijn er „onvoldoende aanwijzingen dat deze verdachte geweldshandelingen heeft gepleegd”. Hij blijft wel verdacht van openlijke geweldpleging.

3 Wat wordt vandaag op de zitting besproken?

De maximale termijn van het voorarrest dat de rechter-commissaris oplegde, loopt vandaag af. De rechters moeten daarom onder meer beslissen of de verdachten hun proces in vrijheid mogen afwachten. Dat is bij minderjarige verdachten doorgaans wel het uitgangspunt.

De regiezitting vindt plaats omdat het onderzoek tegen de verdachten nog niet is afgerond. Tijdens deze zitting kan worden besproken of er nog getuigen en/of deskundigen gehoord moeten worden en welke.

4Is de toedracht al enigszins duidelijk?Volgens de advocaten in elk geval niet. Het was een chaotische toestand op het voetbalveld. De meer dan honderd getuigenissen die de politie heeft verzameld, hebben volgens de advocaten niet tot veel meer klaarheid geleid. Wie heeft de grensrechter daadwerkelijk geschopt of geslagen? Wie stond er alleen maar bij? Wat is de doodsoorzaak? Een belangrijke rol is verder weggelegd voor foto’s die van het incident zijn gemaakt door iemand die aan de zijlijn stond.

5Hoe gaat het proces verder?Het OM gaat uit van één regiezitting. Ondertussen worden, op eerder verzoek van advocaten, nog 28 getuigen gehoord door de rechter-commissaris. En het Nederlands Forensisch Instituut werkt aan een definitief sectierapport dat moet uitwijzen wat de oorzaak is geweest van de dood van Richard Nieuwenhuizen.

De rechtbank wil de zaak graag voor de zomer inhoudelijk behandelen. De geplande datum voor de inhoudelijke behandeling van de zaak met alle acht verdachten is 30 mei. Hoeveel dagen de zaak gaat duren, is nog onbekend.