De drone had de auto van de inbrekers zó gevonden

Vorige week werd bekend dat de politie steeds vaker drones inzet. Waarvoor bleef onduidelijk. Onder andere om inbrekers mee te vangen, zo blijkt nu.

De politie zet steeds vaker onbemande vliegtuigjes van defensie in, zogeheten drones. Telkens na het begin van zo’n actie verschijnen er mededelingen in de Staatscourant over het vrijmaken van het luchtruim voor de toestellen. Maar waarvoor de met camera’s uitgeruste vliegtuigjes precies worden gebruikt en of ze ook resultaat opleveren bleef onduidelijk. Het Openbaar Ministerie en de landelijke politie laten er weinig over los.

Groepschef Nic Westrik van de politie Harlingen is spraakzamer. Op zijn verzoek werd er afgelopen december, januari en februari met onbemande Raven-vliegtuigjes boven de stad gevlogen. Harlingen werd toen al maanden geteisterd door inbraken. Mede door de Ravens zijn nu drie verdachten aangehouden. En er volgen nog meer aanhoudingen, zegt Westrik.

U was niet blij dat vorige week bekend werd dat u Ravens had ingezet. Waarom niet?

„Om duidelijk te maken dat je bewijs rechtmatig is verkregen, moet je een aantal opsporingsmethoden prijsgeven. Dat je telefoontaps hebt gebruikt, blijkt bijvoorbeeld tijdens het verhoor. Maar het gebruik van de Ravens wilden we in versluierde termen omschrijven. De verdachten en hun advocaten hadden dit niet hoeven weten. Het was een nogal innovatief middel, dat ik graag nog even geheim had gehouden.”

Maar inbrekers zien of horen die drones toch niet? Als ze niet weten dat ze er vliegen, zullen ze toch ook hun gedrag er niet op aanpassen?

„Nee, zo heb ik het ook gelijk uitgelegd aan mijn team. Het kan ook preventief werken. Ik hoop dat iedere inbreker voortaan omhoog gaat kijken. Maar na een lange reeks inbraken waren we een beetje ten einde raad.

„Ik heb dit middel toen met veel pijn en moeite weten los te krijgen bij het Openbaar Ministerie. Als straks wel telkens bekend is waar ze worden ingezet, zijn ze misschien minder effectief. Maar dit onderzoek loopt geen gevaar meer. De eerste arrestaties zijn ondertussen verricht. Er zitten twee Harlingers van 21 en 24 jaar voor 90 dagen vast. Afgelopen week hebben we nog een 21-jarige Harlinger gearresteerd. De komende weken volgen er meer.”

Van die drones gaan we nog veel horen bij de bestrijding van criminaliteit?

„Ja, ze worden steeds geavanceerder. Er zijn er al die je helemaal niet meer hoort en die je bijna niet ziet, stealth-achtig, zeg maar.”

Je kan die Ravens dus wel horen rondvliegen?

„Harlingen ligt aan zee, het waait hier bijna altijd. Bij een windkracht twee of drie, bij een beetje ‘droezig’ weer zoals wij dat noemen, hoor je ze al niet meer. We hebben ze maar één keer gehoord, toen het windstil was. Dat is ook het grote voordeel ten opzichte van een politiehelikopter. Die moet helemaal van Schiphol komen en is daarom maar kort inzetbaar boven Harlingen. En hij maakt ook nog eens heel veel lawaai.”

Hoe heeft u de verdachten met die Ravens precies opgespoord?

„We hebben de toestellen ondersteunend gebruikt. We hebben niet urenlang boven Harlingen gevlogen, want we wilden niet iedereen die hier op straat liep bespieden. Al hadden we van het OM wel toestemming om nachtenlang te vliegen. We hebben ze drie tot vier nachten per week ingezet, maar puur aanvullend. Er lag telkens een ploeg van defensie hier in de weilanden. Die vloog met hooguit één Raven tegelijk op zo’n 300 meter hoogte. Op de grond konden we live meekijken.”

Maar hoe vond u de verdachten uiteindelijk?

„Eén case wil ik wel prijsgeven. We hadden al een groep op het oog, maar kregen het bewijs niet rond. Op een gegeven moment was een auto met verdachten op de grond uit het zicht geraakt. Toen hebben we een Raven de lucht ingestuurd boven de wijk waar we ze het laatst hadden gezien. Die had het voertuig met zijn warmtebeeldcamera zo teruggevonden. Zonder de Ravens had het veel langer geduurd voordat we de eerste arrestaties hadden kunnen verrichten.”