‘Charlieis nieuw type tv-vrouw’

Halina Reijn speelt de titelrol in de tv-serie Charlie, een zuster met een geheim. „Eindelijk hoef ik een keer niet het prinsesje te spelen.”

Halina Reijn en Katja Schuurman in Charlie. „Charlie heeft een eigen gevoel voor medische rechtvaardigheid.” Foto Greetje Mulder

„Charlie is een heilige, met een drugsverslaving, dat dan weer wel”, zegt acrice Halina Reijn over haar rol van verpleegster in de nieuwe tv-serie Charlie.

De zwart-komische tv-serie is een Nederlandse remake van Nurse Jackie, over een verpleegster die zware pijnstillers slikt voor de roes, en amfetamine om alert te blijven. Ze krijgt de medicijnen van haar minnaar, de ziekenhuisapotheker. Charlie leidt een dubbelleven: zij verzwijgt niet alleen haar recreatief medicijngebruik, maar ook dat ze thuis een leuk gezin heeft, omdat dit niet te rijmen valt met haar imago van keiharde werker. Ze heeft maling aan de medische ethiek: in de eerste aflevering vervalst ze een donorcodicil van een overleden jongen, spoelt het afgesneden oor van een gewelddadige Libische diplomaat door de wc, steelt zijn geld en geeft het aan een arm meisje.

Een merkwaardige heilige.

„Ze doet dingen die niet mogen, maar ze aait haar patiënten, ze vecht voor ze. Geen Florence Nightingale, maar een Robin Hood, met een eigen gevoel van medische rechtvaardigheid. Zelf zegt Charlie: ‘Ik wil een goed mens zijn, God. Maar nu nog even niet’.”

Charlie is een remake. Zat het origineel u in de weg?

„Nee, ik speel op toneel toch ook altijd repertoire? Als ik Ophelia of Hedda speel, denk ik toch ook niet aan die honderden anderen die het gespeeld hebben? Ik heb er niet eens een geheugen voor. Ik had de serie gezien, maar ik kan me niet herinneren hoe actrice Edie Falco het precies deed. Was het maar waar.”

Charlie is verslaafd. Toch zie je weinig van de effecten daarvan.

„Je kunt jarenlang verslaafd zijn zonder dat iemand iets merkt. Een echte junk gedraagt zich normaal zolang hij zijn fix krijgt. Hij doet pas gek wanneer hij die niet krijgt. Later in de serie begint haar leven trouwens wel steeds meer uit de rails te lopen.”

Collega Roeland Fernhout grapt in de documentaire Bloot dat de farmaceutische industrie drijft op de psychofarmaca die Toneelgroep Amsterdam slikt. Bent u zelf ook gebruiker?

„Nee, ik leef een ascetisch leven. Geen drank, geen drugs, vroeg naar bed; alles voor mijn werk. Ik moest voor de tv-serie leren snuiven. Dat vond ik heel moeilijk, die korreltjes in mijn neus. Iemand anders van de crew moest eerst voorsnuiven voor ik het durfde.

„Ik denk dat het medicijngebruik in de serie voor Amerikaans publiek anders valt dan voor Nederlands. Voor Amerikanen is het veel normaler om hele conversaties over medicijnen te voeren. ‘Heb je nog een Vicodin voor me?’ Hier wordt misschien ook wel veel geslikt, maar praat je er niet over.”

U speelt doorgaans aantrekkelijke vrouwen. Hier draagt u een aseksuele verpleegstersbroek, u toont zich onopgemaakt in genadeloos licht, het haar naar achter met een witte diadeem.

„Ik vind dat bevrijdend. Eindelijk hoef ik een keer niet het prinsesje te spelen, hoef ik me niet druk te maken ’s ochtends over hoe ik er uit zie.

„Charlie behoort tot een nieuwe type vrouwen in tv-series, de werkende vrouw. In Bridget Jones zag je de vrijgezelle vrouw als kluns, als onvolledig wezen In Desperate Housewives zaten de vrouwen nog te mieren over mannen en kleding. In Borgen en The Killing zie je een ander soort, sterke vrouwen die niet per se mooi hoeven te zijn. Ze worstelen weliswaar met het combineren van zorg en werk, met schuldgevoel daarover, maar ze kiezen toch duidelijk voor hun werk.

„Ik herken dat, ik ben ook geobsedeerd door mijn werk. Tijdens de opnames draaide ik dubbele diensten, net als Charlie: overdag de tv-serie en ’s avonds het toneel op. Ik was na afloop helemaal overleden.”

De vrouw in een mannenrol?

„De actrice uit The Killing, Sofie Gråbøl, zei dat zij Clint Eastwood als voorbeeld had genomen. Dat is het: de vrouw als cowboy. Dit zijn vrouwen waarin ik me herken,”

Toch is verpleegster een typische vrouwenrol van zorgen en opofferen.

„Ja, maar in Charlie heeft het beroep niets lievigs. Hier zijn verpleegsters kordate, praktische mensen met ontlasting en bloed aan hun handen. Het ziekenhuis is verder vooral de arena, het gaat niet over verpleegster zijn. Het gaat meer over die verslaving. Dit is een amorele tv-serie die echte mensen vol tegenstrijdigheden laten zien, zonder over ze te oordelen.”

Charlie (AVRO, 10 afleveringen) Ned. 3, 21.25 - 22.00 uur