Pa dood, geheim verstopt

Arjen Lubach: IV. Podium, 320 blz. € 19,90 ****

Net als alle mensen om hem heen is schrijver en cabaretier Arjen Lubach verslaafd aan televisieseries op dvd. In een interview met Het Parool zei hij daar onlangs over: „Ik kijk zoals ik vroeger boeken las. Achter elkaar. Dat zou ik ook willen, zo’n serie maken als The bridge, The Sopranos, maar dat kan ik niet.”

De ambitie om dat verslavingsgevoel te bewerkstelligen, heeft Arjen Lubach als schrijver veranderd. Na drie romans (Mensen die ik ken die mijn moeder hebben gekend, Bastaardsuiker en Magnus) schreef hij de thriller IV, een boek in korte hoofdstukken, waarvan je door Lubachs intelligente cliffhangers er steeds nog eentje wilt lezen, en dan nog eentje.

IV is als een jaargang van de Amerikaanse serie 24, gecombineerd met de puzzelthriller De Da Vinci Code van Dan Brown: het beschrijft één dag uit het leven van Elsa Ruys, een dag die al snel uitmondt in een puzzeltocht waarbij de jonge wiskundige achtervolgd wordt door zowel de politie als het gewelddadige team van de mysterieuze Vier.

In de Provence wordt Elsa Ruys ’s ochtends gebeld door de politie. Haar vader, een emeritus hoogleraar, is in zijn huis in Amsterdam vermoord. Op Schiphol aangekomen krijgt Elsa een cryptisch briefje met de laatste woorden van haar vader onder ogen. Onmiddellijk herkent ze daarin een van de puzzels die ze als kind altijd van hem moest oplossen. Haar vader heeft zich van codetaal bediend, omdat hij een staatsgeheim op het spoor was, dat het land ingrijpend kan veranderen.

Net als Tomas Ross vaak doet in zijn misdaadromans bedrijft Lubach in IV faction: hij mengt historische feiten met fictie. Welke feiten, daar komt de lezer geleidelijk achter. Want als een ervaren thrillerauteur geeft Lubach informatie op gedoseerde wijze prijs. Wat over de historische basis van IV wel prijsgegeven kan worden zonder het leesplezier te bederven: het gaat om een precair onderwerp. Veertig jaar geleden zouden over dit boek mogelijk Kamervragen zijn gesteld.

Zoals je van een cabaretier mag verwachten, schuwt Lubach in zijn faction de humor niet. Zo wordt Elsa tijdens haar speurtocht bijgestaan door een oude vriend van haar vader, de beroemde televisieprofessor Maarten van Eck, een bebaarde man die opvallend veel gelijkenis vertoont met Maarten van Rossem, alleen is de publiciteitsgeile historicus in IV homoseksueel en iets kordater dan zijn inspiratiebron. Een geestige bijrol is er voor ‘Michiel’, de presentator van het dagelijkse tv-programma DWDD.

De plot van IV is over the top, tegen het groteske aan. Maar dat doet weinig af aan het eindoordeel. IV is verrukkelijke light-reading, een boek waarvoor de dvd-speler gerust een paar avonden uit kan blijven.