Niet terug naar de ‘vut’

BAM, het grootste beursgenoteerde bouwbedrijf van Nederland, schrapte vorig jaar 650 banen. Het betonbedrijf Geelhoed uit ’s-Heer Arendskerke ging afgelopen week failliet. Gevolg: 40 werknemers de WW in. Het Zevenaarse bouwbedrijf Veluwezoom Verkerk ontsloeg in september 13 en vorige maand 23 mensen.

Dit zijn enkele recente berichten die illustreren hoe slecht het gaat in de bouw. Bij de grote concerns, en zeker ook in het midden- en kleinbedrijf. Het CBS meldde dat er in 2012 33 procent minder bouwvergunningen voor nieuwe woningen zijn verleend dan een jaar eerder. Het bedrijfsleven kende in 2012 een recordaantal faillissementen: 11.235, waarin de bouwsector een fors aandeel had.

Zo bezien is het niet vreemd dat vakbond FNV Bouw alarm slaat. De bond, die de belangen van 118.000 leden behartigt, maakt zich vooral zorgen over de tanende werkgelegenheid voor jongeren en bepleit vandaag dat 10.000 bouwvakkers van 60 jaar en ouder met deeltijdpensioen gaan. De dagen waarop ze nog wel aan het werk zijn, zouden ze leermeester moeten zijn voor jonge, instromende bouwvakkers.

Het herinnert aan de jaren zeventig en tachtig, toen oudere werknemers niet op hun 65ste met pensioen gingen, maar enkele jaren eerder vervroegd uittraden: de vut. Nu vrijwel verdwenen, maar jarenlang gehandhaafd, te láng gehandhaafd, omdat wat eens een tijdelijke maatregel ter bestrijding van jeugdwerkloosheid was, al gauw door oudere werknemers als een verworven recht werd ervaren.

FNV Bouw brengt zijn voorstel in omdat minister Asscher (Sociale Zaken en Werkgelegenheid, PvdA) creatieve bijdragen voor het sociaal overleg vroeg. Ter financiering van het deeltijdpensioen denkt de bond aan beperking van de loonsverhoging, maar ook aan bijdragen van werkgevers en overheid. Dat maakt het plan minder kansrijk.

Overigens zijn ook bezwaren aan te voeren tegen de suggestie van de bouwbond die dwars tegen de trend ingaat dat ouderen juist langer moeten doorwerken. Om diverse redenen, zoals betaalbaarheid van de AOW en andere vergrijzingskosten. Maar ook ter wille van het evenwicht op de arbeidsmarkt. Het probleem dus, dat de huidige crisis tijdelijk aan het zicht onttrekt: het structurele tekort aan arbeidskrachten waarmee Nederland te maken krijgt.

Het beste wat de bouw kan overkomen is een opleving van de Nederlandse economie. Een vraag die de vakbond ook aan het kabinet zou kunnen stellen, luidt: wat doet u daar eigenlijk aan?

Feit is dat de maatregelen uit het ‘woonakkoord’ die minister Blok (Wonen, VVD) nog door de Tweede en Eerste Kamer moet zien te krijgen, de bouw maar weinig perspectief op een vlot herstel bieden.