Langzaam genezen van goudkoorts

Opeens wordt de veilige beleggingshaven van goud snel verlaten. Investeerders lijken weer vertrouwen te krijgen in de wereldeconomie.

Illustratie Rik van Schagen

Goudkoorts trof nogal wat beleggers en investeerders toen de crisis in 2008 echt losbrak. In de tijd dat aandelenkoersen crashten en financiële markten onzeker waren, werd goud gezien als dé veilige belegging.

Dat bleek het ook te zijn: wie in 2008 met zijn geld goud kocht, had het in 2011 verdubbeld. Maar nu lijkt opeens iedereen genezen. De goudhype kwam de laatste maanden tot stilstand. „Een gebrek aan liefde van investeerders voor goud”, noemde analist Karim Cherif van Credit Suisse het vorige week.

In februari daalde de gemiddelde prijs van het edelmetaal voor de vijfde maand op rij. Dat was sinds 1996 niet voorgekomen. De Amerikaanse bank Merrill Lynch stelde deze week haar verwachting voor de goudprijs dit jaar met bijna 7 procent bij, naar beneden. Superbelegger George Soros halveerde zijn belangen in goud vorige maand. De goudprijs daalde sinds oktober met 12,5 procent en stond gisteren op zo’n 1.570 dollar per troy ounce (31,1 gram).

Net zoals de massale vlucht in goud door beleggers een teken was van een gebrek aan vertrouwen in de economie, zo wordt de recente daling van de prijs van het edelmetaal gezien als een teken dat beleggers het weer zien zitten. „De verkoop van goud moet worden gezien in de bredere context van de terugkeer naar riskantere beleggingen”, zegt de in grondstoffen gespecialiseerde analist Ben Johnson van Morningstar.

De dalende goudprijs is dus eigenlijk goed nieuws. Investeerders hebben meer vertrouwen en durven hun geld weer in aandelen te steken. Kijk maar naar de recordhoogte die de Amerikaanse beursindex Dow Jones deze week bereikte.

De goudvraag wordt traditioneel gedomineerd door de juwelen- en sieradenbranche. Sinds de crisis kochten vooral investeerders meer goud, zo laten cijfers van de World Gold Council zien. Een deel van die grote groei was te danken aan zogenaamde indexfondsen, zogeheten trackers, of Exchange Traded Funds.

Die indexfondsen vergemakkelijken de goudhandel. Ze kopen goud in en geven aandelen uit. Het eerste fonds stamt uit 2004 en intussen zijn er meer dan tien grote spelers die samen zo’n 2.500 ton goud in hun bezit hebben, tonen cijfers van Bloomberg. Alleen de centrale banken van Duitsland en de VS bezitten meer.

Maar die goudfondsen doen het edelmetaal nu massaal van de hand, omdat beleggers hun belangen verkopen. Sinds januari hebben de fondsen 145 ton goud gedumpt, februari was de maand van de grootste uitstroom van goud ooit.

Die uitstroom is op zich niet dramatisch als hij wordt afgezet tegen het totale goudbezit van de fondsen, maar zij is wel symbolisch. Tijdens eerdere dalingen van de goudkoers was die uitstroom niet zo groot.

Bovendien gingen analisten er altijd vanuit dat de belangen in de goudfondsen in het bezit waren van langetermijnbeleggers die niet zomaar zouden uitstappen. Enigszins verbouwereerd schreven analisten van Goldman Sachs dat de daling bij de indexfondsen „in scherp contrast staat tot onze aannames”.

De vraag is nu of de verkoop doorzet en de goudbubbel aan het leeglopen is. Goudmiljarden die gaan schuiven kunnen nogal wat impact op de markten hebben. Goldman Sachs voorspelde niet lang geleden een goudprijs van 1.200 dollar in 2018. Dan moet er dus nogal wat lucht uit.

Directeur Peter Paul de Vries van investeringsfonds Value8, dat aandelen bezit in AmsterdamGold, maakt zich weinig zorgen. Hij ziet de recente daling als kortetermijnfluctuaties. Goud is juist een langetermijnbelegging. „Centrale banken pompen veel geld in de economie en dat leidt op termijn tot inflatie. Goud is een goede manier om je daar tegen in te dekken. De fundamentele problemen van de economie zijn nog op geen enkele manier opgelost.”

Ook goudhandelaar Jaap Raijmans van Goudstandaard ziet de toekomst ook positief in. „Het klopt, goud kwakkelt sinds september, maar ik zie geen einde van de goudmarkt. Daarvoor zijn er nog te veel onderliggende economische problemen niet opgelost die de afgelopen jaren opspeelden.” Een goudprijs van 1.200 dollar in 2018, lijkt hem onwaarschijnlijk. „Goldman heeft bewezen er vaker naast te zitten.”

Volgens Johnson van Morningstar ligt het echte antwoord verborgen in de ontwikkeling van de wereldeconomie. „Als de macro-economische risico’s zoals de schuldencrisis weer opspelen, kan goud weer populair worden.” Tenzij er hele gekke dingen gebeuren is één ding in ieder geval zeker. De analisten die 2011 een goudprijs van wel 2.500 dollar voorspelden, zoals die van JPMorgan Chase, waren zó zwaar bevangen door goudkoorts, dat ze gingen ijlen.