Gewoon even doen

S inds kort kan je in Amsterdam voor een stoplicht witgedrukte zinnen op het fietspad vinden. De boodschap van deze teksten komt steeds op hetzelfde neer: onderdruk de roekeloze Wipe Out-deelnemer in je en rijd niet door rood. De toon van de teksten is echter verschillend: er lijkt steeds een ander type rolmodel bij te zijn bedacht. Zo is er de tekst ‘wacht op groen, gewoon even doen’ – aldus sprak de joviale, shaggiesrokende garagist, die er weliswaar best om kan lachen dat je soms bakfietsen afsnijdt, maar die hier toch een opvoedkundige noot wil plaatsen. Dan is er ook: ‘hou van het leven, wacht nog even’, aan jou toevertrouwd door een goed uitziende vrouw in witte jurk, gelukzalig rondfladderend als in een tamponreclame. En dan is er nog: ‘ff w88, groen komt zo’ – een tekst die je quasi-nonchalant wordt toegeknikt door een man van 35 in een capuchontrui die nog steeds voor een jongere moet doorgaan, zo een die met zijn vingers een gangsterteken maakt en een repertoire heeft als ‘Afval scheiden is swagger’ en ‘Mantelzorgers zijn mijn bro’s’.

Voor mijn gevoel bevinden verkeersslogans zich doorgaans in twee categorieën: ‘vrolijk’ en ‘streng’. In de vrolijke categorie zit ‘rij met je hart’, ‘veilig verkeer? Ik doe mee!’ en ‘I <3 richting aangeven’ aangevuld met alle borden met een smiley, een zwaaiende smiley of een smiley die zijn duim opsteekt. Het idee hierachter is uiteraard dat iemand die tien minuten wil inhalen door natuurkundige wetten te doorbreken, nu zijn voet van het gaspedaal haalt en bedenkt: hard rijden is niet goed, het leven is een cadeau dat moet worden gekoesterd en ik wil het niet op mijn geweten hebben deze smiley teleur te stellen.

Het probleem met de vrolijke methode is alleen: het maakt een bepaald slag mensen witheet. Zodra die gehaast op de fiets zitten en op het fietspad lezen ‘hou van het leven, wacht nog even’, als een soort christelijke aanmoediging voor geheelonthouding, gaan die júist willen doorrijden. Ik snap die mensen wel. Ook ik denk bij die zin voornamelijk: „Dus eigenlijk staat hier ‘wil je dood, rij dan door rood’. En wat weet jij eigenlijk van mijn leven, fietspad? Met je gelukskoekjeswijsheid? Mag ik zélf even beslissen of ik van het leven hou? Mag ik mijn eigen keuzes maken? Nou? Ik ga mezelf nú te pletter rijden om het te bewijzen.” Voor deze mensen zijn er de strenge teksten: ‘alcohol en autorijden: dat botst’, ‘beter te laat dan nooit’, ‘gordel aan of je vliegt uit mijn auto’, ‘weinig afstand, erg riskant’ (waar je heel raar het woord ‘riskant’ van gaat uitspreken). Bij de witte teksten op Amsterdamse fietspaden komt wellicht het simpele ‘wacht op groen’ in de buurt – als je er een streng rolmodel bij ziet, tenminste. Een milieuactivist. Een portier. Een sportschoolinstructrice.