Facebook leidde de jongeren naar Haren

Een commissie onder leiding van voormalig PvdA-leider Job Cohen onderzocht de rellen na een uit de hand gelopen feest in Haren, vorig jaar.

Burgemeester Rob Bats van Haren hoorde voor het eerst van een groot feest in zijn gemeente van zijn zoon. Die had het op Facebook gezien. Project X Haren op 21 september vorig jaar is voornamelijk een Facebookfeest geweest, concluderen de onderzoekers van de commissie-Cohen. Zij analyseerden 50.000 Facebookberichten en 500.000 tweets en hielden een enquête onder 855 jongeren na een feest dat volledig uit de hand liep nadat het 16-jarige meisje Merthe per ongeluk duizenden mensen ‘uitnodigde’ via haar Facebookpagina.

Jonge mensen, vooral scholieren en studenten, het merendeel jongens, uit Groningen en omstreken roerden zich daarna op Facebook. Elke mijlpaal in het aantal aanmeldingen werd gevierd. Gepraat werd er over hoe groot het feest wel niet zou worden, dat de politie zo’n menigte vast niet aan zou kunnen en over praktische zaken als drank en podia voor artiesten ter plekke. Enkelen waren ronduit agressief.

Vrijwel iedereen had de berichten dat ‘er geen feest was’ wel gezien, maar veel mensen gingen toch naar het villadorp. Voor de spanning en uit nieuwsgierigheid. Er gebeurde eindelijk iets in de buurt en veel vrienden gingen ook, zeiden de jongeren in de enquête. Het was niet de massale aandacht op radio en tv die hen stimuleerde ook echt te gaan. Juist vrienden onderling en de sociale media zorgden daarvoor.

Het feest is een eigen leven gaan leiden op Facebook, en de mobiliserende kracht van het medium is verrassend groot gebleken. Vanaf 7 september nam het aantal aanmeldingen voor het feest een vlucht. Het sluiten van de oorspronkelijke evenementenpagina van Merthe heeft er vermoedelijk voor gezorgd dat mensen op het idee kwamen een nieuw evenement te openen en het enorm te promoten.

De beheerder van die nieuwe groep, een jongen uit Groningen, zag al snel dat het storm liep met uitnodigingen. Hij gaf daarop de beheerdersrechten over aan Jesse Hobson uit Nieuw-Zeeland, die de bijnaam Ibe derFührer heeft. Wie deze Hobson is, die herhaaldelijk weigerde Project X-pagina te sluiten, heeft de commissie niet kunnen achterhalen.

Twitter lijkt minder mobiliserende kracht te hebben gehad, al heeft de commissie geen berichten van voor 20 september kunnen analyseren. Wel gebruikten jongeren ook dit medium om praktische afspraken voor in Haren te maken.

De politie heeft zich niet gemengd op Facebook, dat is een les voor de volgende keer. Het is van belang dat goed te monitoren, zei Cohen vanochtend bij de presentatie. Hij pleitte voor een landelijke expertiseorganisatie. „Je zal daar verstand van moeten hebben, landelijk en regionaal.”

Terwijl burgemeester Rob Bats, korpschef Oscar Dros en plaatsvervangend hoofdofficier van justitie Hessel Schuth de dag na de rellen volhielden dat ze „geen inschattingsfout hadden gemaakt, constateert de commissie-Cohen het tegendeel.