Een nieuwe hockeystick

Jakoetsk, waar in 1933 de laagste temperatuur ooit op het noordelijk halfrond werd gemeten, -67,8 graden Celsius (Foto Reuters)

Nou vooruit, laten we het dan maar weer eens over temperaturen hebben. Hoewel de voortgaande discussie over 16 of 17 jaar afwezigheid van opwarming volgens mij niet interessant is, blijven de thermometers de gemoederen bewegen, zo blijkt ook uit menige reactie op dit blog. In dat kader is het vandaag in Science gepubliceerde onderzoek geleid door Shaun Marcott van de Oregon State University relevant (hier een artikel in Nature).

Marcott en de zijnen hebben een temperatuurreconstructie gemaakt van de afgelopen ruim 11.000 jaar, sinds het einde van de laatste ijstijd. Het is de meest gedetailleerd reconstructie tot nu toe van die periode. Zij concluderen dat er na een aanvankelijke periode van temperatuurstijging (zo’n 2.000 jaar) lange tijd weinig veranderde (4.000 jaar), voordat een langdurige periode van daling inzette (meer dan 5.000 jaar) waaraan pas zeer recent (150 jaar geleden) een einde is gekomen. Sindsdien nadert de temperatuur de piek van die voorgaande elf millennia. Deze grafiek, die verdacht veel lijkt op de beruchte hockeystick, werd gepubliceerd op de website motherjones.com:

De 'hockeystick' van Marcott

Volgens Marcott zijn de temperatuurschommelingen in het verleden hoofdzakelijk het gevolg van het ‘wiebelen’ van de aarde. De aardas staat in een hoek van zo’n 23 graden ten opzichte van het omloopvlak van de aarde. Als die hoek groter wordt, krijgen de Noord- en Zuidpool meer zon en stijgt de temperatuur.

De aarde zou op weg zijn naar een nieuwe ijstijd, vermoedt Marcott, als de mens zo rond 1850 de ‘thermostaat’ niet omhoog had gedraaid door de ongebreidelde uitstoot van CO2: ‘If we were following the orbital trend we’d still be cooling.’ Hij gaat ervan uit dat we voor het einde van deze eeuw de piek van het Holoceen zijn gepasseerd: ‘The projections for 2100 will be very clearly outside the entire distribution of the data.’

Volgens Candace Major van de Amerikaanse National Science Foundation, die de studie heeft gefinancierd, hebben we in de afgelopen 150 jaar dus dezelfde temperatuurschommelingen meegemaakt als gedurende het complete Holoceen (hier het citaat). De onderzoekers schrijven:

‘Global temperature, therefore, has risen from near the coldest to the warmest levels of the Holocene within the past century, reversing the long-term cooling trend that began about 5,000 years before present.’

In een reactie zegt co-auteur Jeremy Shakun van Harvard University:

‘We are heading for somewhere that is far off from anything we have seen in the past 10,000 years – it’s through the roof. In my mind, we are heading for a different planet to the one that we have been used to.’