Brieven

Kattenpiano

In zijn bespreking van John Glassies biografie van de 17de-eeuwse geleerde Athanasius Kircher (Boeken, 01.03.13) schrijft Atte Jongstra dat de kattenstaarten in Kirchers kattenpiano werden geprikt met een naald. Margot Dijkgraaf schreef eerder (Boeken, 14.05.2010) dat er met een hamer op die staarten werd geslagen. Wat is waarheid? (Joh.18-38)

H. Mulder, Wijhe

Naschrift Atte Jongsta:

Biograaf Glassie citeert Kirchers meesterknecht Kaspar Schott. Deze heeft het over ‘de dunste naalden’. Gezond verstand bevestigt dit. Hoe immers speelt men pianissimo op een kattenpiano, die met hamers op kattenstaarten hamert?

Naschrift Margot Dijkgraaf:

In zijn roman Waar de tijgers thuis zijn (Ailantus, vertaald door Karina van Santen, Martine Vosmaer en Martine Woudt) schrijft Jean-Marie Blas de Robles over Kirchers piano: ‘Zelfs in dit eenvoudige vermaak had Kircher al zijn kunde gelegd. Toen de klankkast eenmaal geopend werd, onthulde ze een uiterst ingewikkeld mechaniek. Wanneer men een van de pedalen induwde, deed een bewonderenswaardig drijfwerk een soort hamer bewegen die bruusk neerkwam op een kattenstaart die op een houten plankje zat vastgesnoerd. Alle katers van dit twee-octaafs klavier waren door Athanasius met zorg uitgezocht op hun natuurlijke gave om op een bepaalde toonhoogte te miauwen. Ze zaten opgesloten in kleine kistjes waar alleen hun staart uitstak, & al leken ze de behandeling die hun te beurt viel maar zeer matig te waarderen, ze vervulden hun rol niettemin volmaakt.’

Günter Grass

Hoe is het mogelijk dat, vermoedelijk door een redacteur, in een lead bij het Grünbergs interview met Günter Grass (Boeken, 01.03.2013), zonder rechtvaardigende toelichting, wordt gesproken over het dienst nemen bij de Waffen SS door Grass, terwijl Grass in het interview dit soort geladen kwalificaties expliciet corrigeert: het was geen dienst nemen maar gerekruteerd worden.

R. Mollevanger, Cuijk

Aanvulling

In het gesprek met Arnon Grunberg (Boeken, 01.03.12) zegt Günter Grass dat een tekst die hij voor en over Paul Celan schreef nooit gepubliceerd is en dat hij niet weet waar die tekst is. De tekst is echter in 2002 gepubliceerd door de Nederlandse uitgeverij Van Gruting: Das Rundschreiben der Claire Goll. Bezorgd door Barbara Wiedemann. Het boekje is nog steeds leverbaar.