‘Voor Frankrijk keer ik terug’

Terwijl de populariteit van president Hollande snel verder daalt, dient zijn voorganger Sarkozy zich weer aan. Hij staat klaar ‘als het nodig is’.

Ex-president Sarkozy en Carla Bruni arriveren voor een etentje voor zijn 58-ste verjaardag. Foto AFP

Als Frankrijk hem nodig heeft, dan is Nicolas Sarkozy beschikbaar. Voor het eerst sinds de verloren verkiezingen van mei vorig jaar heeft de voormalige Franse president zich over zijn politieke toekomst uitgelaten. In een artikel in het conservatieve weekblad Valeurs Actuelles van vandaag zinspeelt hij op een terugkeer bij de presidentsverkiezingen in 2017. Uit plichtsbesef.

Wordt Frankrijk „gemangeld door de druk van rechts en links extremisme”, dan „komt er helaas een moment dat de vraag niet meer is ‘heeft u zin?’, maar ‘heeft u de keus?’”, zegt Sarkozy, die zich lijkt te willen profileren als een man die boven de partijen staat, als een generaal De Gaulle die Frankrijk van de ondergang moet redden.

„In dat geval kan ik niet tegen mezelf blijven zeggen: ik ben gelukkig, ik breng mijn dochter naar school en ik houd overal in de wereld lezingen. In dat geval zal ik genoodzaakt zijn terug te gaan. Niet uit aandrang. Uit plichtsbesef. Enkel omdat het om Frankrijk gaat.”

Zijn opvolger François Hollande is volgens peilingen minder populair dan enige Franse president ooit zo kort na zijn aantreden geweest is. En terwijl de rechtse UMP van Sarkozy intern verdeeld is en in de race om Sarkozy’s opvolging vechtend over straat ging, lijkt het populistische Front National van Marine Le Pen te gedijen op zorgelijke berichten over de economie en groeiende anti-Europese sentimenten.

Het tijdschrift heeft Sarkozy niet direct gesproken, erkent journalist François d’Orcival van Valeurs Actuelles. Maar vrienden zouden hem, naar het schijnt met zijn instemming, geciteerd hebben. Sarkozy heeft de uitspraken althans niet ontkend.

Waarom de ex-president zich juist nu, vier jaar voor de verkiezingen, via deze constructie over een kandidatuur uitlaat is onduidelijk. Mogelijk was hij „gepikeerd” na een onpresidentieel grapje van Hollande op een landbouwbeurs vorige week. Een klein kind vertelde hem daar nog nooit Sarkozy in het echt gezien te hebben. „Die zul je ook nooit meer zien”, reageerde Hollande voor de camera’s. Dat François Fillon, vijf jaar lang premier onder Sarkozy, vorige week aankondigde in 2017 namens de UMP een gooi naar het presidentschap te willen doen, kan ook een rol hebben gespeeld.

Al maandenlang houdt de Franse pers elke beweging van Sarkozy nauwlettend in de gaten. Vooral het rechtse dagblad Le Figaro rapporteert gedetailleerd wie hij op zijn kantoor in het achtste arrondissement van Parijs zoal ontvangt. Behalve veel politici, zijn dat zakenmensen, wetenschappers en laatst ook Arsenal-trainer Arsène Wenger en autocoureur Sébastien Loeb. Als hij niet in Parijs is, reist Sarkozy de wereld rond om in besloten kring duur betaalde toespraken te houden of oude vrienden, zoals Vladimir Poetin, op te zoeken.

Soms duiken foto’s van hem op als hij ongeschoren op de tribunes verschijnt van voetbalclub Paris Saint-Germain of als hij joggend door Parijse parken gaat. Hij zou volgens zijn vrienden genieten van alle tijd die hij met zijn vrouw Carla Bruni en hun (overigens nog lang niet leerplichtige) dochter van 17 maanden doorbrengt. Maar hij blijft „verslaafd” aan de politiek, zegt zijn entourage, en hij volgt alle ontwikkelingen op de voet.

De ‘Sarkozisten’ houden de herinnering aan de ex-president intussen levend. Afgelopen maand belegde de stichting ‘Vrienden van Nicolas Sarkozy’ in Parijs een acht uur durend colloquium over zijn verdiensten op het wereldtoneel.

Na een etentje met dertig echte intimi, waaronder overigens opvallend weinig politici, voor zijn 58ste verjaardag, kopte zondagskrant Le Journal du dimanche vorige maand ‘Sarkozy sluit een terugkeer niet uit’. „We zullen elkaar spoedig weerzien”, vertrouwde hij zijn vrienden bij de pasta toe. Daarop volgde ex-minister Alain Juppé met de mededeling dat hij de indruk had dat Sarkozy „zin” heeft zich in 2017 kandidaat te stellen.”

Maar dat is niet waar, zegt Sarkozy nu. „Kijk hoe ze me behandeld hebben! En dan mijn vrouw, die vijf jaar verboden is te zingen.” Hoewel hij over Hollandes politiek, vooral de militaire interventie in Mali, het homohuwelijk en de verslechterde relaties met Duitsland geen goed woord over heeft, gaat het hem niet om revanche. „Welke revanche zou dat zijn? Frankrijk terugnemen in de staat waarin de socialisten haar achterlaten? Dus, eerlijk, heb ik zin om terug te komen? Nee.”

Of een terugkeer succesvol zou zijn is bovendien de vraag. Volgens een peiling van gisteren wil 56 procent van de aanhang van de UMP hem als presidentskandidaat in 2017, waarmee hij bijna twee keer zoveel steun heeft als de opvolgingsrivalen François Fillon en Jean-François Copé. Maar slechts 35 procent van het totale electoraat ziet een terugkeer van Sarkozy zitten.

Het was Carla Bruni die over de ware kansen van haar ega onlangs een scherpe analyse ten beste gaf. Zij rekent erop dat Sarkozy door de opkomst van Le Pen de tweede verkiezingsronde in 2017 niet haalt en dat Hollande dan met de steun van gematigd rechtse kiezers een tweede termijn krijgt. Dan kan ze zelf blijven zingen. Haar nieuwe album komt volgende maand uit.