Toevallig ruimen ze ook bommen op

Een komedie over Britse soldaten in Afghanistan terwijl daar doden vallen? De BBC zond deze week de eerste aflevering uit van Bluestone 42.

Snel slachtoffer: in de eerste minuten van Bluestone 42 wordt een CIA-man (rechts) die de Britse eenheid in Helmand bezoekt neergeschoten.

Een komedie over een eenheid van de explosievenopruimingsdienst in Afghanistan. Lachen om Britse militairen die de weg moeten controleren op bermbommen, de krachtigste wapens van de Talibaan. Mag dat?

Toen de BBC aankondigde dat Bluestone 42 in de maak was, was de opwinding in het Verenigd Koninkrijk groot. Er zijn ruim negenduizend Britten actief in Afghanistan, en nog altijd vallen er slachtoffers. Het dodental staat inmiddels op 440, en er vielen tweeduizend gewonden. De militaire aanwezigheid wordt weliswaar afgebouwd – premier Cameron kondigde aan dat dit jaar 3.800 man worden teruggetrokken – maar was de tijd al rijp voor verfilming van het conflict? Laat staan een krijgskomedie?

Ja, is het antwoord na de eerste aflevering dinsdagavond. BBC 3, het digitale zusterkanaal van de Britse publieke omroep, en schrijvers Richard Hurst en James Carey hebben een prikkelende serie neergezet. Maar niet omdat er heel hard gelachen kan worden. Bluestone 42 (spreek uit: four two) laat vooral zien dat Britten humor kunnen bedrijven met ernstige thema’s als oorlog zonder dat het een platte parodie wordt.

De BBC maakte dus géén nieuwe Dad’s Army, de Britse jaren zeventig komedie over een klungelige eenheid tijdens de Tweede Wereldoorlog, of een versie van ’Allo ’Allo, waarbij nu niet de Duitsers maar de Afghanen belachelijk worden gemaakt. Noch een nieuwe M*A*S*H, de succesvolle spin off van de gelijknamige film over flirtende en drinkende Amerikaanse chirurgen in een militair veldhospitaal in Korea.

Komedie is misschien ook een verkeerd woord voor Bluestone 42 – al zullen er sommigen zijn die misschien moeten grinniken om de wel erg voorspelbare en platte seksgrappen en het ‘off you fuck’, die ervoor zorgden dat de BBC de waarschuwing ‘strong language and adult humor’ aan de komedie meegaf.

Het is eerder een amusante sketch over het geplaag tussen kameraden die gedwongen zijn samen te werken. De vrouwelijke korporaal die een van de jongens probeert te zijn, maar zich verraadt door de explosievenrobot ‘Arthur’ te noemen. De officier die wanhopig met stoere verhalen indruk probeert te maken op de priester (een vrouw, dit is de anglicaanse kerk). En toevallig ruimen ze bommen in Helmand.

Een voorbeeld van de humor: al in de eerste minuten wordt een bezoekende CIA-man doodgeschoten. Onmiddellijk maakt soldaat Mac een foute grap. Doodse stilte. „Te snel?”, vraag hij. Of: bij terugkomst in het kamp buldert de commandant tegen zijn manschappen: „Wat is de eerste regel van gastvrijheid?” „Iets met bestek?”, stottert zijn ondergeschikte. „Je schiet de gast niet neer.”

Jammer is wel dat er vooralsnog geen diepere laag in Bluestone 42 lijkt te zitten. M*A*S*H was verkapte kritiek op de Vietnamoorlog, Dad’s Army op de Britse obsessie met het klassenstelsel. Maar wat The Office of Debiteuren, Crediteuren was voor kantoorwerkers kan Bluestone 42 worden voor militairen. Off you fuck was meteen na de de eerste uitzending op Twitter onder militairen al een veelgebruikte term.