Stadsdelen raken veel bevoegdheden kwijt

De Amsterdamse stadsdelen moeten dit jaar veel bevoegdheden overhevelen naar het centrale stadsbestuur. Vanaf 2014 functioneren zij als ‘verlengd bestuur’, dat zijn gezag ontleent aan de gemeenteraad.

Dat blijkt uit het voorstel dat burgemeester en wethouders van Amsterdam vanmorgen naar buiten hebben gebracht. Hiermee wordt een belangrijke stap gezet in een al jaren slepend dossier, dat onmin heeft veroorzaakt tussen stadsdelen en stadhuis, dat de lokale PvdA bijna in tweeën heeft gescheurd en dat naar verluidt ook tot flinke discussies heeft geleid in het college van B en W zelf.

Het besluit is een uitvloeisel van de wet die voorziet in afschaffing van deelgemeenten, die de Eerste Kamer vorige maand heeft aangenomen. Alleen Amsterdam en Rotterdam hebben deelgemeenten met een politieke vertegenwoordiging.

Ondanks het principe van ‘verlengd bestuur’ heeft het college besloten dat er verkiezingen komen voor bestuurscommissies, de opvolgers van het dagelijks bestuur van de deelraden. Dat gebeurt tegelijk met de gemeenteraadsverkiezingen van 2014. Daarbij mogen ook inwoners van buiten de EU die drie jaar onafgebroken in Amsterdam hebben gewoond stemmen en zich verkiesbaar stellen. Het kabinet heeft juist voorgesteld de eis voor het kiesrecht te verzwaren: alleen mensen die zeven jaar in Nederland wonen mogen stemmen.

Volgens het collegevoorstel worden de zeven stadsdelen nieuwe stijl ‘taakrijk’. Dat vindt ook Marjolein Moorman, fractievoorzitter van de PvdA in de Amsterdamse raad. Haar partij is sterk verdeeld over de vraag welke taken en bevoegdheden de stadsdelen moeten krijgen. Volgens haar verandert er „bijna niets” door het voorstel. Verantwoordelijk wethouder Andrée van Es (GroenLinks) ziet dat anders. „Wat de PvdA in de raad heeft voorgesteld, is anders dan wat het college nu voorstelt.”

Van Es zegt dat „een vijfde tot een kwart” van het budget van de stadsdelen afgaat. De meeste stadsdeelvoorzitters zijn teleurgesteld en vinden het onzinnig verkiezingen te organiseren voor de bevoegdheden die ze overhouden – „wegonderhoud”, zeggen ze schamper. Tjeerd Herrema (PvdA), voorzitter van Amsterdam Zuidoost (83.000 inwoners), zegt dat een „postduivendemocratie” overblijft. „Wij mogen het stadhuis melden wat onze bewoners nodig hebben en dan gaan zij ermee aan de slag.”