De bewoner van het geïsoleerde huis is niet beschermd

Purschuim is een goede isolator van woningen. Maar toepassing leidt ook tot gezondheidsklachten. Is er voldoende reden voor een verbod?

Het spuiten van purschuim ter isolatie van bestaande woningen moet verboden worden, aldus deze week een artikel in Medisch Contact. „Het is tijd dat ook in Nederland maatregelen worden genomen”, schrijven internist Louis Verschoor en chemicus Atie Verschoor van een expertisecentrum van het Rijnstate Ziekenhuis in Arnhem.

1Wat is het gevaar van purschuim?

Fabrieken produceren purschuim (polyurethaan) uit isocyanaten en polyolen. Daarvan maken ze kant-en-klare isolatieplaten. Om bestaande woningen te isoleren, wordt purschuim ook wel ter plaatse gemengd en met een blaasmiddel in de ruimte gespoten. „De chemische fabriek wordt als het ware in huis gehaald”, schrijven de artsen. Daar komen dampen bij vrij die kunnen leiden tot gezondheidsklachten, meestal van astmatische aard. Mensen krijgen last van een loopneus, niezen, gezwollen neusslijmvlies, van moeilijke ademhaling, rode ogen, huiduitslag of aanhoudende ontstekingen. De werkers die het purschuim aanbrengen, zijn doorgaans beschermd met overalls, maskers en handschoenen. Maar de bewoners van de huizen zijn niet beschermd. Pas na drie dagen ventileren zouden de dampen helemaal verdwenen zijn.

2Wat is het doel van het aanbrengen van purschuim?

Purschuim wordt veelal aangebracht in spouwmuren en vooral aan de onderkant van de vloer van woningen, doorgaans vanuit de kruipruimte. Jaarlijks worden zo 25.000 tot 30.000 woningen behandeld. Doel is de woning te isoleren, energie te besparen en daardoor ook de gasrekening laag te houden.

3Zijn er veel klachten gemeld? De eerste klagers meldden zich een klein jaar geleden in de media. Bij het Rijnstate Ziekenhuis zijn nu elf gevallen bekend. Volgens het Meldpunt Purslachtoffers zijn er in totaal vijftig slachtoffers. Het gaat vaak om jarenlange „onbegrepen klachten” die volgens het meldpunt terug zijn te voeren op het purschuim.

4Wat doe je tegen het schadelijk effect van purschuim?

Bij het aanbrengen kun je de kruipruimte afzuigen, het luik sluiten en de kruipruimte ‘onder gecontroleerde vochtigheid’ isoleren. „Deze maatregelen worden in de praktijk echter niet of onvoldoende uitgevoerd”, stellen de artsen in Medisch Contact. De Nederlandse Vereniging van Polyurethaan Hardschuimfabrikanten kondigt aan de procedures aan te scherpen, onder meer voor de machines die ter plaatse purschuim vervaardigen, en biedt extra trainingen aan. Ook is TNO gevraagd om onderzoek naar de veiligste methode van aanbrengen. Een deel van de Tweede Kamer vroeg minister Blok (Wonen, VVD) onlangs om een verbod op het gebruik van gespoten purschuim. Blok wil daar niet aan; ook andere Europese landen zien daartoe geen aanleiding.

5Is er verband tussen klachten en gespoten purschuim?

Volgens de artsen in Medisch Contact is dat aangetoond. Volgens de fabrikanten van purschuim is dat nog maar de vraag. „Zo’n verband leggen op basis van enkele gevallen gaat ons te snel. Al bijna dertig jaar doen we dit en nog nooit heeft purschuim geleid tot gezondheidsklachten”, aldus een woordvoerder.