Vakbondstrouw nekt minister België

De Belgische minister van Financiën Vanackere trad gisteren af vanwege een fraudezaak in de nasleep van de val van Dexia. In de katholieke zuil regelde men zijn zaakjes zelf.

Steven Vanackere. Foto AFP

In de affaire die gisteren leidde tot het aftreden van de Belgische minister van Financiën Steven Vanackere, komt veel samen: het fiasco met de bank Dexia, de macht van de N-VA van Bart De Wever en het nog steeds zeer verzuilde karakter van de Belgische politiek.

Vanackere, een Vlaamse christen-democraat, bood zijn ontslag aan in verband met een omstreden deal tussen de overheidsbank Belfius, voortgekomen uit het in 2011 genationaliseerde Dexia, en de katholieke vakbond ACW. De afgelopen dagen lag Vanackere zwaar onder vuur omdat hij onduidelijk zou zijn over zijn eigen rol in de affaire.

Het was de Vlaams-nationalistische N-VA die medio februari begon over de zaak. De N-VA, de grootste partij van België en de grootste oppositiepartij, betichtte de vakbond ACW van „fiscale fraude” met winstbewijzen (aandelen op winst) van het vroegere Dexia. Het was een aanval op de katholieke zuil in België, waarvan de ACW én Vanackeres christen-democratische partij CD&V deel uitmaken.

Daarna onthulden Belgische media dat de ACW wel erg veel rente (tot 7,75 procent) opstrijkt over een lening aan Dexia-opvolger Belfius. Dat is zo’n 1,5 procentpunt boven het marktconforme percentage.

Het moest de ACW compenseren voor schade die de bond had geleden door de val van Dexia. De beleggingspoot van de ACW was daarin meegesleurd. De ACW had al sinds de jaren vijftig nauwe banden met Dexia, dat op zijn beurt was voortgekomen uit de BAcob, de katholieke arbeidersbank die tot dezelfde zuil behoorde als de vakvereniging.

Juist omdat de verzuiling in België nog zo sterk is, raakte Vanackere (49) in het defensief. Binnen zijn partij geldt hij als een vertrouweling van ‘de Beweging’, zoals de ACW in katholieke kring heet.

Als minister moest Vanackere erop toezien dat de overheidsbank Belfius niet te veel geld kwijt zou zijn aan compensatieregelingen. Anderzijds stond er voor ‘zijn’ ACW veel op het spel. De extra rente zou de ACW volgens dagblad De Morgen meer dan 9 ton per jaar opleveren.

Het is onduidelijk of Vanackere enige rol heeft gespeeld in de gesprekken tussen ACW en Belfius. Zelf zei hij gisteren dat hij het slachtoffer was geworden van „onterechte insinuaties en verdachtmakingen”. Hierdoor zou hij niet meer goed hebben functioneren.

Vooral sinds afgelopen weekend had Vanackere de schijn tegen. De Morgen schreef dat een medewerker van Belfius tevens werkzaam is voor de minister. Vanackere ontkende dit eerst stellig, maar moest even later toegeven dat het toch waar is.