Thuisblijven tot de stemmen zijn geteld

De uitslag van de presidentsverkiezingen laat op zich wachten Dat gebeurde ook bij de vorige verkiezingen in 2007, toen vielen er 1.300 doden Opnieuw wordt er gevreesd voor geweld

Nairobi kent de langste files ter wereld in het spitsuur, maar gisteren waren de straten verlaten en haastten slechts enkele chauffeurs zich met grote snelheid naar huis. De meeste winkels die in de ochtend nog waren opengegaan, sloten hun deuren weer toen de uitslag van de presidentsverkiezingen uitbleef.

In Kenia zijn de spanningen gistermiddag opgelopen, omdat de uitslag van de presidentsverkiezing lang op zich laat wachten. Dit voedt het wantrouwen dat er net als vijf jaar geleden fraude zou kunnen plaatsvinden. Met 70 procent was de opkomst bij de Keniaanse verkiezingen gisteren hoog. Nu het tellen van de stemmen hapert, stijgt de vrees voor nieuw geweld.

De omstreden verkiezingen van december 2007 leidden tot een uitbarsting van geweld tussen rivaliserende stammen, waarbij zeker 1.300 doden vielen. Om een herhaling te voorkomen, werd een zogeheten biometrische stemprocedure ingevoerd. De vingerafdruk van iedere kiezer wordt door een computer gecheckt. In de meeste stemlokalen bleken de computers echter niet te werken of was er geen stroom om de batterijen op te laden. De verkiezingsfunctionarissen gingen over op het handmatige systeem, dat vijf jaar geleden leidde tot beschuldigingen van fraude.

Een tweede probleem blijkt het doorgeven van de resultaten van alle stemlokalen naar Nairobi. Dit zou moeten gebeuren per sms via de grootste mobiele provider van Kenia. Safaricom meldde echter dat zijn servers overbezet zijn en dat de resultaten daarom zo langzaam binnenkomen. Vijf jaar geleden kwamen de resultaten ook zo traag binnen. Dat speelde toen een rol in het geweld.

Daar komt bij dat 5 procent van de tot nu toe getelde stemmen ongeldig blijkt, dat waren maandag ruim 300.000 ongeldige stemmen. Dit is het gevolg van het ingewikkelde nieuwe kiessysteem waarbij kiezers op zes kandidaten moeten stemmen. Gisteravond was ruim 42 procent van de stemmen geteld. Uhuru Kenyatta lag voor met 53 procent, gevolgd door Raila Odinga met 42 procent. Veel van de stemmen in Odinga’s bolwerk waren echter nog niet geteld. De winnaar moet meer dan 50 procent van de stemmen krijgen. Zo niet, dan komt er een tweede ronde.

Een buitenlandse waarnemer zei: „Deze mankementen zijn een geschenk voor de verliezer om de uitslag straks niet te accepteren.”

Vooraanstaande leden van de partij van Odinga verklaarden vanochtend dat zich iets „verdachts” afspeelt. „De uitkomst zal ernstig in twijfel worden getrokken”, zei Franklin Bett, de campagneleider van Odinga. Jongeren in Kisumu, bolwerk van Odinga, zeiden gisteren te wachten op een teken van hun leider om te gaan protesteren.

Betrekkelijk vreedzaam tot nu toe

De verkiezingen zijn tot nu toe betrekkelijk vreedzaam verlopen. Opstandige groepen in de kuststreek en het noordoosten grepen de verkiezingen wel aan om aanslagen te plegen, maar hun acties staan niet in direct verband met de stembusgang. Het gaat waarschijnlijk om de Somalische terreurgroep Al-Shabaab en de Mombasa Republican Council (MRC), een afscheidingsbeweging die onafhankelijkheid voor de kuststreek eist. De MRC ontkende achter aanvallen in Mombasa en in Kifili te zitten, waarbij vijftien mensen om het leven kwamen.

Dit is echter niet het etnische geweld waar zo voor werd gevreesd na de verkiezingen van vijf jaar geleden. Zo’n 70 procent van de kiezers kwam opdagen, ongeacht de aanslagen. Veel stembureaus bleven langer open. Isaac Hassan, hoofd van de nationale kiescommissie, riep de Kenianen gistermiddag op kalm te blijven om een herhaling van het verkiezingsgeweld van vijf jaar geleden te voorkomen.