Probleem voor de pers

Wat je ook van het beleid van het kabinet Rutte II denken mag, over de communicatieve vaardigheden van de bewindslieden valt nauwelijks te twisten. Of ze erop uitgezocht zijn of dat er intensief getraind is, of beide, er zitten op dat gebied nauwelijks meer zwakke broeders en zusters tussen: Stef Blok, Liliane Ploumen, een enkele staatssecretaris.

Er is ook een soort rolverdeling. Roerganger Mark Rutte (VVD) houdt zich vaak op in de luwte, Henk Kamp lost lastige klusjes rustig op, als een exterminator. Ivo Opstelten is de goedmoedige, maar strenge burgemeester, Frans Timmermans het kosmopolitische talenwonder, Jeroen Dijsselbloem de jonge procuratiehouder die ook alles van automatisering weet. Alleen Lodewijk Asscher valt tot nu toe voor de camera een beetje tegen in de rol van de idealistische mensenvriend.

Toen Jeanine Hennis-Plasschaert in 2010 als VVD-Kamerlid van Brussel naar Den Haag verhuisde, pakte ze iedereen in met haar spontane toon en doorleefd liberalisme. Er is iets minder zicht op hoe ze die kwaliteiten nu benut in de hoedanigheid van de eerste vrouwelijke en jongste (39) minister van Defensie ooit in Nederland.

Dik voldoende, zo blijkt uit een reportage in Nieuwsuur (NOS/NTR), dat haar een week lang met de camera volgde. Verslaggever Reijer Zwaan wil vooral weten hoe de krijgsmacht reageert op een vrouw aan de top. Is dat een probleem? „Voor de pers wel, voor ons niet zo”, antwoordt Commandant der Strijdkrachten Tom Middendorp. De excellentie zelf constateerde slechts lichte verbazing over details, zoals een ladder in haar panty en een adjudant die „een vrouwelijke tas” moest dragen.

Wat zichtbaar heel goed gaat is het toepassen van vrouwelijke sociale vaardigheden in formalistische kringen. De bejaarde ex-KNIL-militairen in verzorgingshuis Bronbeek zijn gecharmeerd van een minister die voor hen door de knieën gaat. Op bezoek bij de Patriot-missie in Turkije slaat Hennis de koffie af omdat ze liever een rondje langs de manschappen maakt.

Maar het meest opvallend vond ik de bijna vriendschappelijke begroeting van koningin Beatrix, die met Hennis en de Arnhemse burgemeester Pauline Krikke een sterk vrouwelijk plaatje vormt. Warm en geïnteresseerd gedrag in aanwezigheid van een camera kun je oefenen en als kunstje uitventen, maar dat dit hier niet het geval is blijkt wel uit de lastiger te veinzen gemakkelijke omgang met de koningin. Bij haar kom je niet weg met aangeleerde echtheid.