‘Italianen weten hoe ze moeten leven’

Presentator en cartoonist Martin Šimek woont afwisselend in Nederland en Italië. En dat komt door Amarcord.

„Als politiek vluchteling uit Tsjecho-Slowakije was ik druk bezig met integreren in de nazomer van 1974. De grijze hemel boven Nederland wilde weken lang niet openbreken. ‘Regent het hier altijd zo?’ vroeg ik mijn vrienden. ‘We hadden toch een mooie zomer dit jaar?’, antwoordden zij verbaasd. Ik wist genoeg. Ik moest naar het zuiden.

„Geld om te reizen had ik niet dus ging ik naar Spaanse, Franse en Italiaanse films om de inwoners te vergelijken. Ik lette niet op de hoofdrolspelers. Daar heb je er maar een paar van nodig in je leven en die ontstijgen de generalisatie van een nationaliteit. Het ging me om de figuranten. De bakkersvrouw en de mensen op straat heb je niet voor het uitkiezen, al bepalen ze een belangrijk deel van je leven.

Amarcord gaf de doorslag: het zou Italië worden. Het is een heel persoonlijke film van Fellini over zijn jeugd. Hij wilde daarbij geen inbreng van filmsterren als Marcello Mastroianni, maar maakte gebruik van amateurs. Gewone Italianen. Ik was meteen verkocht. Ik zag de levendigheid en het gevoel voor humor. Humor maakt het leven dragelijk. Als een gesprek in Italië te serieus wordt is er altijd wel iemand die de luchtigheid terugbrengt. Italianen hebben de naam oppervlakkig te zijn, maar ze willen je gewoon niet lastigvallen met hun ellende.

Amarcord lijkt nergens over te gaan. Neem de scène waarin de vader woedend zijn zoon door het hele huis achterna heeft gezeten en terugkomt aan tafel. Van de consternatie valt hij pardoes achterover van zijn stoel. Op dat moment komt opa de keuken binnen en vraagt: wat doe jij daar nou op de grond? Dat vind ik geweldig. Onder al die vrolijke luchtigheid zie je de liefde binnen zo’n familie.

„Ik woon nu dertig jaar afwisselend in Nederland en Italië. Ik voel me meer een Nederlander, maar ik leef liever tussen Italianen. Het dagelijks leven daar is werkelijk een aaneenschakeling van scènes uit Amarcord.

Martin Šimek maakt een theatertournee met zijn voorstelling De Cartoonist.